Sükûn
Sarsıntı ve hareketin karşıtı olan bu kök, bir yerde yerleşmeyi ve gönlün yatışmasını anlatır. Kur'an'da gece, ev ve sekîne bu kökle geçer.
Köklerde ne diyor?
سكن (skn): Sarsıntı ve hareketin karşıtı temel anlamdır. Bir yerde yurt tutmak, insanın gönlünün yattığı her şey (seken) ve vakar anlamındaki sekîne bundan doğar.
سكن (skn) — Sarsıntı ve hareketin karşıtı (Mekâyîs): يدل على خلاف الاضطراب والحركة
سكن (skn) — Hareketten sonra kıpırtısız kalmak (Müfredât): السكون: ثبوت الشيء بعد تحرك
سكن (skn) — Bir yeri yurt edinmek (Müfredât): ويستعمل في الاستيطان
سكن (skn) — Gönlün yatıştığı her sevgili şey (Mekâyîs): والسكن: كل ما سكنت إليه من محبوب
سكن (skn) — Vakar, ağırbaşlılık (sekîne) (Mekâyîs): السكينة، وهو الوقار
سكن (skn) — Evin halkı (Mekâyîs): والسكن: الأهل الذين يسكنون الدار
Tanım
Kökün temel anlamı sarsıntı ve hareketin karşıtıdır: hareketten sonra kıpırtısız kalmak, bir yeri yurt edinmek ve gönlün yattığı sevgili şey bu asıldan gelir. Vakar anlamındaki sekîne ve evin halkı da aynı kökle anılır. Kur'an'da bu kök bir yere yerleşmek için, gecenin içinde dinlenmek için, evlerin sükûnet yeri oluşu için ve inananlara indirilen sekîne için kullanılır. Ayrıca miskin kelimesi de bu kökle yazılır.
Ayetlerle
Araf 19. ayet — Adem ve eşine korunaklı alanda sükûnet bulmaları ve gereğini yaptıkları yerden yararlanmaları söylenir. Kök burada yerleşip huzur bulma anlamındadır.
Tevbe 26. ayet — Allah elçisine ve inananlara sekînesini indirir ve görmedikleri orduları da indirir. Sekîne burada gönle inen vakar ve sükûnet olarak geçer.
Yunus 67. ayet — Gecenin içinde sükûnet bulunsun diye, gündüzün de aydınlık olsun diye kılındığı belirtilir. Sükûn, gecenin amacıdır.
Nahl 80. ayet — Allah evlerinizi size sükûnet yeri kıldı der. Ev, insanın dinlendiği ve yerleştiği yer olarak anılır.
Enam 13. ayet — Gece ve gündüzün içinde oturan her şeyin Allah'a ait olduğu söylenir. Kök burada duran, yerleşen şeyler için geçer.
Kehf 79. ayet — Gemi, denizde çalışan miskinlerin olarak anılır. Miskin kelimesi aynı kökle yazılır ve gücü kısıtlı, hareketi daralmış kişiyi anar.
Sık sorulanlar
Sükûn kelimesinin kök anlamı nedir?
Sözlükte sarsıntı ve hareketin karşıtı, yani hareketten sonra kıpırtısız kalmak, bir yeri yurt edinmek ve gönlün yatışmasıdır.
Kur'an'da sükûn hangi bağlamlarda geçer?
Gecenin dinlenme zamanı oluşunda, evlerin sükûnet yeri kılınışında, Adem ve eşinin yerleşmesinde ve inananlara indirilen sekînede geçer.