Tebliğ
Bir şeye ulaşmak kökünden gelir; Kur'an'da tebliğ, mesajı muhataba eksiksiz ulaştırmak ve bir şeyin son noktasına varmak için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
بلغ (blg): Bir şeye ulaşmak temel anlamdır; amacın en uç noktasına varmak, mesajı yerine ulaştırmak (tebliğ), yetecek kadar geçim ve sözde etkileyicilik (belâgat) buradan doğar.
بلغ (blg) — Bir şeye ulaşmak (Mekâyîs): وهو الوصول إلى الشيء
بلغ (blg) — Amacın en uç noktasına varmak (Müfredât): الانتهاء إلى أقصى المقصد والمنتهى
بلغ (blg) — Bir şeye yaklaşmak da varmak sayılır (Mekâyîs): وقد تسمى المشارفة بلوغا
بلغ (blg) — Ulaştırmak, tebliğ etmek (Lisân): والإبلاغ: الإيصال، وكذلك التبليغ
بلغ (blg) — Dili düzgün olanın övüldüğü söz ustalığı (Mekâyîs): البلاغة التي يمدح بها الفصيح اللسان
بلغ (blg) — Geçinmeye yeten azık; yeterlilik (Mekâyîs): والبلغة ما يتبلغ به من عيش
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeye ulaşmak, amacın en uç noktasına varmaktır. Bu anlamdan hem ulaştırmak (tebliğ) hem yetecek kadar olmak hem de sözün karşısındakine tam işlemesi (belağat) doğar. Kur'an'da elçilerin görevi mesajı ulaştırmak olarak anlatılır; aynı kök yaşın, sürenin ve çabanın bir noktaya varmasını da anlatır.
Ayetlerle
Maide 67. ayet — Elçiye Rabbinden indirileni ulaştırması söylenir. Ayet, ulaştırmamanın risaleti ulaştırmamak sayılacağını belirtir; yani görev, mesajın muhataba eksiksiz varmasıdır.
Araf 62. ayet — Nuh, halkına Rabbinin risaletlerini ulaştırdığını ve öğüt verdiğini söyler. Tebliğ burada öğüt ve bilgi aktarımıyla birlikte anılır.
Tevbe 6. ayet — Sığınma isteyen biri Allah'ın sözünü işitene kadar korunur, sonra güvenli yerine ulaştırılır. Kök burada hem sözün hem kişinin yerine varmasında geçer.
Hud 57. ayet — Hud, yüz çevirenlere gönderildiği şeyi ulaştırdığını söyler. Ulaştırmak elçinin üzerine düşendir; sonrası Rabbinin işidir.
Nisa 63. ayet — Kalbindekini Allah'ın bildiği kimselere, kendileri hakkında etkili bir söz söylenmesi istenir. Burada kök, sözün muhatabın içine işleyen yönünü anlatır.
Yusuf 22. ayet — Yusuf şiddetli çağına ulaşınca ona hüküm ve ilim verilir. Kök bu ayette gelişimin belli bir olgunluğa varmasını anlatır.
Sık sorulanlar
Tebliğ kelimesinin kök anlamı nedir?
Kökün temel anlamı bir şeye ulaşmak ve amacın en uç noktasına varmaktır. Tebliğ de bu yüzden mesajı muhataba tam olarak ulaştırmak demektir.
Kur'an'da bu kök yalnızca elçilerin görevi için mi geçer?
Hayır. Aynı kök bir yaşa, süreye ya da bir yere ulaşmak için de kullanılır; ortak nokta, bir noktaya varmaktır.