Utuv
Utuv, kökte büyüklenmektir; buyruğa karşı direnip sınırı aşmak, kimi yerde çok yaşlanıp kocamak bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
عتو (Etw): Büyüklük taslamak temel anlamdır; buyruğa karşı direnip sınırı aşmak buradan doğar. Çok yaşlanıp kocamak da bu kökle anlatılır.
عتو (Etw) — Büyüklenmek, kibirlenmek (Mekâyîs): يدل على استكبار
عتو (Etw) — İtaatten uzaklaşmak, baş kaldırmak (Müfredât): العتو: النبو عن الطاعة
عتو (Etw) — Büyüklenip sınırı aşmak (Lisân): استكبر وجاوز الحد
عتو (Etw) — Zorba hükümdar, cebbar (Ayn): والملك الجبار عات
عتو (Etw) — Yaşlanıp kocamak (Lisân): وعتا الشيخ عتيا
Tanım
Kökün sözlük anlamı büyüklenmektir. İtaatten uzaklaşmak, baş kaldırmak ve büyüklenip sınırı aşmak bu temelden gelir; zorba hükümdar ve çok yaşlanıp kocamak da bu kökle anlatılır. Kur'an'da kök çoğunlukla toplumların Rablerinin emrinden sınırı aşması ve ardından gelen yıkım ya da azap bağlamında geçer.
Ayetlerle
Araf 77. ayet — Salih'in toplumu dişi deveyi çökertir ve Rablerinin emrinden sınırı aşar; sonra Salih'ten vaat edileni getirmesini isterler.
Meryem 69. ayet — Her inanç grubundan, Rahman'a karşı sınırı aşmada en beter olanların çekip alınacağı bildirilir.
Furkan 21. ayet — Bizimle karşılaşmayı ummayanlar nefislerinde büyüklenmiş ve büyük bir azgınlıkta direnmişlerdir. Utuv burada büyüklenmeyle birlikte anılır.
Talak 8. ayet — Nice kentin Rabbinin ve elçilerinin emrinden sınırı aştığı, bunun üzerine şiddetli hesap ve görülmemiş azap geldiği bildirilir.
Mülk 21. ayet — Rızkı kesilse sizi rızıklandıracak kim diye sorulur; onlar azgınlıkta ve nefrette direnmeye devam ederler.
Hâkka 6. ayet — Ad'ın sarsıcı bir rüzgarla yıkıma uğratıldığı anlatılır; rüzgar için kullanılan sıfat sertliğini ve vazgeçmezliğini anlatır.
Sık sorulanlar
Utuv ne demektir?
Kökte büyüklenmek, buyruğa karşı direnip sınırı aşmaktır. Kur'an'da toplumların Rablerinin emrinden sınırı aşması bağlamında geçer.
Utuv ile büyüklenme arasındaki bağ nedir?
25:21'de büyüklenmek ile utuv aynı ayette birlikte anılır; insanlar nefislerinde büyüklenmiş ve utuvda direnmiştir. Sözlük de kökü büyüklenmekle başlatır.