Yukarı Çıkış
Yukarı çıkış, yükselmek ve yukarı doğru gitmektir; Kur'an'da gökten yere inenin yanında yere ve göğe çıkanı da anlatır.
Köklerde ne diyor?
عرج (Erj): Üç temel anlamı vardır: eğilip sapmak, bir sayı ve yükselmek. Urûc yukarı doğru gitmektir, meâric yükselme yerleridir; topallık eğilme anlamındandır.
عرج (Erj) — Eğilme, sapma (Mekâyîs): ثلاثة أصول: الأول يدل على ميل
عرج (Erj) — Bir sayı (deve sürüsü) (Mekâyîs): والآخر على عدد
عرج (Erj) — Yükselmek, yukarı çıkmak (Mekâyîs): والآخر على سمو وارتقاء
عرج (Erj) — Yukarı doğru gitmek (Müfredât): العروج: ذهاب في صعود
عرج (Erj) — Yükselme yerleri (meâric) (Müfredât): والمعارج: المصاعد
عرج (Erj) — Topallık (Lisân): العرج والعرجة: الظلع
Tanım
Kök sözlükte yükselmek ve yukarı doğru gitmektir. Yükselme yerleri anlamında meâric de aynı kökten gelir; eğilme ve sapma ile topallık ise ayrı bir çizgidir. Kur'an'da kök, göğe çıkmayı, işin ve meleklerin Allah'a yükselmesini, yere girenle gökten ineni bilen Allah'ı ve evlerdeki yükselme yerlerini anlatır.
Ayetlerle
Hicr 14. ayet — Üzerlerine gökten bir kapı açılsa bile oraya çıkıp duracakları söylenir; çıkış burada fiil olarak anılır.
Secde 5. ayet — Allah'ın işi gökten yere döndürdüğü, sonra bin senelik bir günde işin O'na yükseldiği bildirilir.
Sebe 2. ayet — Allah yere gireni, ondan çıkanı, gökten ineni ve oraya yükseleni bilir; yükselen, inenin karşıtı olarak anılır.
Zuhruf 33. ayet — İnsanlar tek önderli bir toplum olmasaydı, gerçekleri örtenlerin evlerine gümüşten tavanlar ve üzerinde gösteriş yapacakları yükselme yerleri yapılacağı söylenir.
Hadid 4. ayet — Allah'ın göklerde ve yerde olanı bildiği anlatılırken oraya yükselen de sayılır.
Mearic 4. ayet — Melekler ve ruhun, ölçüsü elli bin sene olan bir günde Allah'a yükseldiği bildirilir.
Sık sorulanlar
Bu kökün temel anlamı nedir?
Temel anlam yükselmek ve yukarı doğru gitmektir. Meâric, yani yükselme yerleri de bu kökten gelir.
Kur'an'da kök kimlerin yükselmesi için geçer?
Melekler ve ruh ile işin Allah'a yükselmesi, göğe çıkıp duracak olanlar ve gökte yükselen şeyler için geçer.