Akıl Kuran (akilkuran.com)

طين (Tyn) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

طين (Tyn) kökü Kuran'da 12 ayette, toplam 12 kez geçer. Temel anlamı: Su ile karışmış toprak demektir; kökte bundan başka söz yoktur. Ondan, bir yazıyı balçıkla mühürlemek ve Allah'ın birini iyilik üzere yoğurup yaratması anlamları türer. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Su ile karışmış toprak demektir; kökte bundan başka söz yoktur. Ondan, bir yazıyı balçıkla mühürlemek ve Allah'ın birini iyilik üzere yoğurup yaratması anlamları türer. • Kuran'da 12 ayette, toplam 12 kez geçer. • Karıştırmayın: تين (tyn) ayrı köklerdir. • Ali İmran 3:49 — Bir Resûl olarak İsrâîloğulları'na: "Doğrusu size Rabb'inizden bir âyetle geldim. Sizin için çamurdan kuş şeklinde bir şey yaratırım. Ona… • Maide 5:110 — Allah, "Ey Meryem Oğlu Îsâ! Senin ve annenin üzerinde olan nimetimi hatırla." Hani seni Kudus'un Rûhu ile desteklemiştim, insanlarla… • Enam 6:2 — O, sizi çamurdan yarattı. Sonra eceli tayin etti. Ve adı belirlenmiş ecel Onun yanındadır. Sonra da sizler hâlâ kuşkulanıyorsunuz. • Araf 7:12 — "Sana buyurduğum halde, seni secde etmekten alıkoyan nedir?" dedi. "Ben ondan hayırlıyım, beni ateşten onu çamurdan yarattın." dedi. • İsra 17:61 — Hani Biz meleklere, "Âdem'e secde edin." dediğimiz zaman, İblîs hariç hepsi secde etti. İblîs, "Ben, çamurdan yarattığın kimseye mi secde… • Müminun 23:12 — Ant olsun ki, insanı çamurun özünden yarattık. • Kasas 28:38 — Firavun: "Ey halkımın meleleri! Ben, sizin için benden başka ilâh bilmiyorum. Ey Hâmân, benim için çamur üzerine hemen bir ateş yak; bana… • Secde 32:7 — O ki yarattığı her şeyi en iyi şekilde yaratmıştır. İnsanı yaratmaya çamurdan başladı. • Saffat 37:11 — Şimdi onlara sor: "Onları yaratmak mı daha zor, yoksa diğer yarattıklarımızı mı?" Oysa kendilerini yapışkan bir çamurdan yarattık. • Sad 38:71 — Hani Rabb'in meleklere: "Ben çamurdan bir beşer yaratacağım." demişti. • Sad 38:76 — "Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın, onu çamurdan yarattın." dedi. • Zariyat 51:33 — Onların üzerlerine çamurdan pişirilmiş taşlar yağdırmak için.

طين kökü ne anlama gelir?

Su ile karışmış toprak demektir; kökte bundan başka söz yoktur. Ondan, bir yazıyı balçıkla mühürlemek ve Allah'ın birini iyilik üzere yoğurup yaratması anlamları türer.

طين (Tyn) kökü Kuran'da 12 ayette, toplam 12 kez geçer.

طين kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bilinen balçık (Mekâyîsü'l-Luğa)

كلمة واحدة، وهي الطين

Toprakla suyun karışımı (Müfredât)

الطين: التراب والماء المختلط

Mektubu balçıkla mühürlemek (Kitâbu'l-Ayn)

طنت الكتاب طينا: ختمته بطينة

Yaratılış, mizaç verme (Mekâyîsü'l-Luğa)

طانه الله تعالى على الخير، أي جبله

Duvarı balçıkla kaplamak, sıva yapmak (Lisânü'l-Arab)

طلاه بالطين

Lisânü'l-Arab'da طين maddesi (İbn Manzûr)

طين: الطِّينُ: مَعْرُوفٌ الوَحَلُ، وَاحِدَتُهُ طِينةٌ، وَهُوَ مِنَ الْجَوَاهِرِ الْمَوْصُوفِ بِهَا؛ حَكَى سِيبَوَيْهِ عن العرب: ممرت بصحيفةٍ طينٍ خاتَمُها، جَعَلَهُ صِفَةً لأَنه فِي مَعْنَى الْفِعْلِ، كأَنه قَالَ لَيّنٍ خَاتَمُهَا، وَالطَّانُ لُغَةٌ فِيهِ؛ قَالَ المُتَلمِّس: / بِطانٍ عَلَى صُمّ الصُّفي وبِكِلِّسِ / وَيُرْوَى: / يُطانُ بآجُرٍّ عَلَيْهِ ويُكْلَسُ / وَيَوْمٌ طانٌ: كَثِيرُ الطِّينِ، وَمَوْضِعٌ طانٌ كَذَلِكَ، يَصْلُحُ أَن يَكُونَ فَاعِلًا ذَهَبَتْ عَيْنُهُ وأَن يَكُونَ فَعَلًا. الْجَوْهَرِيُّ: يَوْمٌ طانٌ وَمَكَانٌ طانٌ وأَرض طانَةٌ كَثِيرَةُ الطِّينِ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً؛ قال أَبو إِسحق: نَصَبَ طِيناً عَلَى الْحَالِ أَي خَلَقْتَهُ فِي حَالِ طِينَتِهِ. والطِّينة: قِطْعَةٌ مِنَ الطِّينِ يُخْتَمُ بِهَا الصَّكُّ وَنَحْوُهُ. وطِنْتُ الكتابَ طَيْناً: جعلتُ عَلَيْهِ طِيناً لأَخْتِمَه بِهِ. وطانَ الكتابَ طَيْناً وطيَّنه: خَتَمَهُ بِالطِّينِ، هَذَا هُوَ الْمَعْرُوفُ. وَقَالَ يَعْقُوبُ: وَسَمِعْتُ مَنْ يَقُولُ أَطِنِ الكتابَ أَي اخْتِمْهُ، وطِينَتُه خَاتَمُهُ الَّذِي يُطَيَّن بِهِ. وطانَ الحائطَ والبيتَ والسطحَ طَيْناً وطَيَّنه: طَلَاهُ بِالطِّينِ. الْجَوْهَرِيُّ: طَيَّنْتُ السطحَ، وَبَعْضُهُمْ يُنْكِرُهُ وَيَقُولُ: طِنْتُ السطحَ، فَهُوَ مَطِينٌ؛ وأَنشد للمُثَقّب العبْدي: / فأَبْقَى باطِلي والجِدُّ مِنْهَا ... كدُكَّانِ الدَّرابِنةِ المَطِينِ. / والطَّيَّانُ: صَانِعُ الطِّينِ، وَحِرْفَتُهُ الطِّيانةُ، وأَما الطَّيّانُ مِنَ الطَّوَى وَهُوَ الْجُوعُ فَلَيْسَ مِنْ هَذَا، وَهُوَ مَذْكُورٌ فِي مَوْضِعِهِ. والطِّينة: الخِلْقة والجِبِلَّة. يُقَالُ: فُلَانٌ مِنَ الطِّينة الأُولى. وطانَهُ اللهُ عَلَى / الْخَيْرِ وطامَهُ أَي جَبَله عَلَيْهِ، وَهُوَ يَطِينُه؛ قَالَ: / أَلا تِلْكَ نفْسٌ طِينَ فِيهَا حَياؤُها / وَيُرْوَى طِيمَ؛ كَذَا أَنشده ابْنُ سِيدَهْ وَالْجَوْهَرِيُّ وَغَيْرُهُمَا. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: صَوَابُ إِنشاده إِلى تِلْكَ بإِلى الجارَّة، قَالَ: وَالشِّعْرُ يَدُلُّ عَلَى ذَلِكَ؛ وأَنشد الأَحمر: / لَئِنْ كَانَتِ الدُّنْيا لَهُ قَدْ تزَيَّنَتْ ... عَلَى الأَرضِ، حَتَّى ضاقَ عَنْهَا فَضاؤُها / لَقَدْ كانَ حُرّاً يَسْتَحي أَن تَضُمَّه، ... إِلى تِلْكَ، نَفْسٌ طِينَ فِيهَا حَياؤُها. / يُرِيدُ أَن الْحَيَاءَ مِنْ جِبِلَّتها وسَجِيَّتِها. وَفِي الْحَدِيثِ: / مَا مِنْ نفْسٍ مَنْفُوسةٍ تَمُوتُ فِيهَا مِثْقالُ نَمْلَةٍ مِنْ خَيْرٍ إِلَّا طِينَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ طَيْناً / أَي جُبِلَ عَلَيْهِ. يُقَالُ طانَه اللَّهُ عَلَى طِينَتِه أَي خَلَقه عَلَى جِبِلَّتِه. وطِينةُ الرَّجُلِ: خِلْقَتُه وأَصله، وطَيْناً مَصْدَرٌ مِنْ طانَ، وَيُرْوَى طِيمَ عَلَيْهِ، بِالْمِيمِ، وَهُوَ بِمَعْنَاهُ. وَيُقَالُ لَقَدْ طانَني اللهُ عَلَى غَيْرِ طِينَتِك. ابْنُ الأَعرابي: طانَ فلانٌ وطامَ إِذا حَسُنَ عَمَلُه. وَيُقَالُ: مَا أَحسَنَ مَا طامَهُ وطانَه. وإِنه ليَابِس الطِّينةِ إِذا لَمْ يَكُنْ وَطِيئاً سَهْلًا. وَذَكَرَ الْجَوْهَرِيُّ هُنَا فِلَسْطِين، بِكَسْرِ الْفَاءِ: بَلَدٌ. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: فِلَسْطِين حَقُّهُ أَن يُذْكَرَ فِي فَصْلِ الْفَاءِ مِنْ حَرْفِ الطَّاءِ لِقَوْلِهِمْ فِلَسْطُون.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 270 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da طين maddesi (Halîl b. Ahmed)

طَبنَ فلا لهذا الأمر يطبن طّبانة وطَبنَاء إذا فطِنَ له فهو طبن .. وقيل: الط E‏ وان فى لر ويُقال: + هو أطي أى غامض شدید وض رطن

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da طين maddesi (İbn Fâris)

الطاء والياء والنون كلمة واحدة، وهي الطين، وهو معروف. ويقال: طينت البيت، وطنت الكتاب. ويقال: طانه الله تعالى على الخير، أي جبله. وكأن معناه - والله أعلم - من طنت الكتاب، أي ختمته ; كأنه طبعه على الخير وختم أمره به.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 437 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da طين maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الطين: التراب والماء المختلط، وقد يسمى بذلك وإن زال عنه قوة الماء قال تعالى: من طين لازب [الصافات/ 11] ، يقال: طنت كذا، وطينته. قال تعالى: خلقتني من نار وخلقته من طين [ص/ 76] ، وقوله تعالى: فأوقد لي يا هامان على الطين [القصص/ 38] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 533 — Şamile'de tam madde

طين kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

طِينٍۢ (tinin) — çamur-: 8 kez · ٱلطِّينِ (t-tini) — çamur-: 3 kez · طِينًۭا (tinen) — çamur olarak: 1 kez

طين kökü hangi ayetlerde geçer?