Akıl Kuran (akilkuran.com)

سحب (sHb) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

سحب (sHb) kökü Kuran'da 11 ayette, toplam 11 kez geçer. Temel anlamı: Yayılmış bir şeyi yerde sürüyüp uzatmak temel anlamdır. Bulut (sehâb) havada sürüklenip gittiği için bu adı almıştır; birine karşı küstahlaşmak da istiare yoluyla buradan gelir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Yayılmış bir şeyi yerde sürüyüp uzatmak temel anlamdır. Bulut (sehâb) havada sürüklenip gittiği için bu adı almıştır; birine karşı küstahlaşmak da istiare yoluyla buradan gelir. • Kuran'da 11 ayette, toplam 11 kez geçer. • Karıştırmayın: صحب (SHb) ayrı köklerdir. • Bakara 2:164 — Göklerin ve yerin yaradılışında, gece ile gündüzün birbirlerini ardı sıra takip etmesinde; insanların yararlanmaları için denizde yüzen… • Araf 7:57 — Rahmetinin önünde rüzgârları müjdeci olarak gönderen Odur. Rüzgârlar, ağır bulutları yüklenince, onları ölü bir beldeye sevk ederiz… • Rad 13:12 — O, korkutan şimşeği gösteren ve umut olarak yağmur yüklü bulutları meydana getirendir. • Nur 24:40 — Veya üzerinde bulutlar olan, üst üste dalgaların kuşattığı derin denizlerdeki karanlığa benzer. Elini göremeyecek kadar, karanlık üstüne… • Nur 24:43 — Allah'ın, bulutları sürüklediğini, sonra aralarını birleştirdiğini, sonra da onları küme haline getirdiğini görmüyor musun? Böylece… • Neml 27:88 — Dağı görürsün, onu hareketsiz sanırsın. Oysaki o bulut gibi hareket eder. Her şeyi mükemmel yapan Allah'ın işidir bu. Kuşkusuz O… • Rum 30:48 — Allah, rüzgârı göndererek bulutları hareket ettirir. Sonra onu gökyüzünde dilediği gibi yayıp kütleler haline getirir. Sonra onun arasından… • Fatır 35:9 — Allah, rüzgârları göndererek bulutları harekete geçirendir. Sonra onu ölü bir beldeye yönelterek, onunla, ölü yeryüzüne hayat veririz. İşte… • Mümin 40:71 — O vakit boyunlarında halkalar ve zincirler olduğu halde sürüklenecekler. • Tur 52:44 — Gökten bir parçanın düştüğünü görseler, "Üst üste yığılmış bulutlardır." derler! • Kamer 54:48 — O Gün yüz üstü sürülerek ateşe atılırlar. "Cehennem ateşinin dokunuşunu tadın!"

سحب kökü ne anlama gelir?

Yayılmış bir şeyi yerde sürüyüp uzatmak temel anlamdır. Bulut (sehâb) havada sürüklenip gittiği için bu adı almıştır; birine karşı küstahlaşmak da istiare yoluyla buradan gelir.

سحب (sHb) kökü Kuran'da 11 ayette, toplam 11 kez geçer.

سحب kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Yayılmış bir şeyi sürüyüp uzatmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على جر شيء مبسوط ومده

Yerde sürümek, eteği sürümek (Müfredât)

أصل السحب: الجر كسحب الذيل

Bulut: havada süzülüp gittiği için (Kitâbu'l-Ayn)

وسمي السحاب لانسحابه في الهواء

Bulut, içinde su olsun olmasın (Müfredât)

والسحاب: الغيم فيها ماء أو لم يكن

Birine karşı cüret göstermek (Mekâyîsü'l-Luğa)

تسحب فلان على فلان، إذا اجترأ عليه

Çok yiyip içmek (Kitâbu'l-Ayn)

والسحب: شدة الأكل والشرب

Lisânü'l-Arab'da سحب maddesi (İbn Manzûr)

سحب: السَّحْبُ: جَرُّكَ الشيءَ عَلَى وَجْهِ الأَرض، كَالثَّوْبِ وَغَيْرِهِ. سَحَبَه يَسْحَبُه سَحْباً، فانْسَحَبَ: جَرَّه فانْجَرَّ. والمرأَةُ تَسْحَبُ ذَيْلَها. والريحُ تَسْحَبُ التُّراب. والسَّحابةُ: الغَيْمُ. والسحابةُ: الَّتِي يَكُونُ عَنْهَا الْمَطَرُ، سُمِّيَتْ بِذَلِكَ لانْسِحابِها فِي الهواءِ، وَالْجَمْعُ سَحائبُ وسَحابٌ وسُحُبٌ؛ وخَلِيقٌ أَن يكونَ سُحُبٌ جمعَ سَحابٍ الَّذِي هُوَ جمعُ سَحابةٍ، فيكونَ جمعَ جمعٍ. وَفِي الْحَدِيثِ: / كانَ اسمُ عِمامَتِه السَّحابَ، سُمِّيَتْ بِهِ تَشْبِيهًا بسَحابِ الْمَطَرِ، لانْسِحابِه فِي الهواءِ. وَمَا زِلْتُ أَفْعَلُ ذَلِكَ سَحابةَ يَومِي أَي طُولَه؛ قَالَ: / عَشِيَّةَ سَالَ المِرْبَدانِ كِلاهُما، ... سَحابةَ يَومٍ، بالسُّيوفِ الصَّوارِمِ / وتسَحَّب عَلَيْهِ أَي أَدَلَّ. الأَزهري: فلانٌ يَتَسَحَّبُ عَلَيْنَا أَي يَتَدَلَّلُ؛ وَكَذَلِكَ يَتَدَكَّلُ ويَتَدَعَّبُ. وَفِي حَدِيثِ سعيدٍ وأَرْوَى: فَقَامَتْ فتسَحَّبَتْ فِي حَقِّه، أَي اغْتَصَبَتْه وأَضافَتْه إِلى حَقِّها وأَرْضِها. والسَّحْبةُ: فَضْلَةُ ماءٍ تَبْقَى فِي الغَدِير؛ يُقَالُ: مَا بَقِيَ فِي الغَديرِ إِلّا سُحَيْبةٌ مِنْ ماءٍ أَي مُوَيْهَةٌ قليلةٌ. والسَّحْبُ: شدَّة الأَكْلِ والشُّرْبِ. ورجلٌ أُسْحُوبٌ أَي أَكُولٌ شَرُوبٌ؛ قَالَ الأَزهري: الَّذِي عَرَفْناه وحَصَّلْناه: رَجُلٌ أُسْحُوتٌ، بالتَّاء، إِذا كَانَ أَكُولًا شَرُوباً، ولَعَلَّ الأُسْحُوبَ، بالبَاءِ، بِهَذَا الْمَعْنِيِّ، جائزٌ. ورجلٌ سَحْبانُ أَي جُرَافٌ، يَجْرُف كُلَّ مَا مَرَّ بِهِ؛ وَبِهِ سُمِّيَ سَحْبانُ. وسَحْبانُ: اسْمُ رَجُلٍ مِنْ وائِلٍ، كَانَ لَسِناً بَلِيغاً، يُضْرَبُ بِهِ المَثَلُ فِي البَيانِ والفَصَاحةِ، فَيُقَالُ: أَفْصَحُ مِنْ سَحْبانِ وائِلٍ. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ، وَمِنَ شِعْرِ سَحْبانَ قَوْلُهُ: / لَقَدْ عَلِمَ الحَيُّ اليَمَانونَ أَنَّنِي ... إِذا قُلْتُ: أَمَّا بعدُ، أَنِّي خَطِيبُها / وسَحابَةُ: اسمُ امْرَأَةٍ؛ قَالَ: / أَيا سَحابُ بَشِّري بِخَيْرِ

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 1, s. 461 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da سحب maddesi (Halîl b. Ahmed)

السحب: جرك الشيء، كسحب المرأة ذيلها، وكسحب الريح التراب. وسمي السحاب لانسحابه في الهواء. والسحب: شدة الأكل والشرب، رجل أسحوب 3 : أكول شروب. ورجل متسحب: حريص على أكل ما يوضع بين يديه.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 151 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da سحب maddesi (İbn Fâris)

السين والحاء والباء أصل صحيح يدل على جر شيء مبسوط ومده. تقول: سحبت ذيلي بالأرض سحبا. وسمي السحاب سحابا تشبيها له بذلك، كأنه ينسحب في الهواء انسحابا. ويستعيرون هذا فيقولون: تسحب فلان على فلان، إذا اجترأ عليه، كأنه امتد عليه امتدادا. هذا هو القياس الصحيح. وناس يقولون: السحب: شدة الأكل. وأظنه تصحيفا ; لأنه لا قياس له، وإنما هو السحت.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 142 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da سحب maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

أصل السحب: الجر كسحب الذيل، والإنسان على الوجه، ومنه: السحاب، إما لجر الريح له، أو لجره الماء، أو لانجراره في مره، قال تعالى: يوم يسحبون في النار على وجوههم [القمر/ 48] ، وقال تعالى: يسحبون في الحميم [غافر/ 71] ، وقيل: فلان يتسحب على فلان، كقولك: ينجر، وذلك إذا تجرأ عليه، والسحاب: الغيم فيها ماء أو لم يكن، ولهذا يقال: سحاب جهام 4 ، قال تعالى: ألم تر أن الله يزجي سحابا [النور/ 43] ، حتى إذا أقلت سحابا [الأعراف/ 57] ، وقال: وينشئ السحاب الثقال [الرعد/ 12] ، وقد يذكر لفظه ويراد به الظل والظلمة، على طريق التشبيه، قال تعالى: أو كظلمات في بحر لجي يغشاه موج من فوقه موج من فوقه سحاب ظلمات بعضها فوق بعض [النور/ 40] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 399 — Şamile'de tam madde

سحب kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

سَحَابًۭا (sehaben) — bulutları: 4 kez · يُسْحَبُونَ (yushabune) — sürüklenceklerdir: 2 kez · ٱلسَّحَابَ (s-sehabe) — bulutları: 1 kez · ٱلسَّحَابِ ۚ (s-sehabi) — bulutun: 1 kez · سَحَابٌۭ (sehabun) — bulutlardır: 1 kez · سَحَابٌۭ ۚ (sehabun) — bir bulut: 1 kez · وَٱلسَّحَابِ (ve ssehabi) — ve bulutları: 1 kez

سحب kökü hangi ayetlerde geçer?