شهو ($hw) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
شهو ($hw) kökü Kuran'da 13 ayette, toplam 13 kez geçer. Temel anlamı: Tek kelimeye dayanır: şehvet, yani nefsin dilediği şeye yönelmesi. Bedenin onsuz edemediği doğru istek ile onsuz da olunabilen yalancı istek diye ikiye ayrılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
شهو kökü ne anlama gelir?
Tek kelimeye dayanır: şehvet, yani nefsin dilediği şeye yönelmesi. Bedenin onsuz edemediği doğru istek ile onsuz da olunabilen yalancı istek diye ikiye ayrılır.
شهو ($hw) kökü Kuran'da 13 ayette, toplam 13 kez geçer.
شهو kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Tek kelime: şehvet (Mekâyîsü'l-Luğa)
كلمة واحدة، وهي الشهوة
Nefsin dilediği şeye yönelmesi (Müfredât)
أصل الشهوة: نزوع النفس إلى ما تريده
Doğru şehvet: yokluğunda bedenin bozulduğu (Müfredât)
فالصادقة: ما يختل البدن من دونه
Yalancı şehvet: yokluğunda bir şey bozulmayan (Müfredât)
والكاذبة: ما لا يختل من دونه
Bir şeyi sevip ona gönül vermek (Lisânü'l-Arab)
أحبه ورغب فيه
Ardı ardına istekte bulunmak (Kitâbu'l-Ayn)
والتشهي: شهوة بعد شهوة
Lisânü'l-Arab'da شهو maddesi (İbn Manzûr)
شها: شَهِيتُ الشَّيْءَ، بِالْكَسْرِ؛ قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: وَمِنْهُ قَوْلُ الشَّاعِرِ: / وأَشْعَثَ يَشْهَى النَّومَ قلتُ لَهُ: ارْتَحِلْ، ... إِذا مَا النُّجُومُ أَعْرَضَتْ واسْبكَّرَتِ / وشَهِيَ الشيءَ وشَهاهُ يَشْهاهُ شَهْوَةً واشْتَهَاهُ وتَشَهَّاهُ: أَحَبَّه ورَغِب فِيهِ. قَالَ الأَزهري: يُقَالُ شَهِيَ يَشْهَى وشَهَا يَشْهُو إِذا اشْتَهَى، وَقَالَ: قَالَ ذَلِكَ أَبو زَيْدٍ. والتَّشَهِّي: اقتِراحُ شَهْوةٍ بَعْدَ شَهْوةٍ، يُقَالُ: تَشَهَّتِ المرأَةُ عَلَى زوجِها فأَشْهَاها أَي أَطْلَبها شَهَواتِها. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ؛ أَي يَرْغَبُون فِيهِ مِنَ الرُّجُوعِ إِلى الدُّنْيَا. غَيْرُهُ: الشَّهْوةُ مَعْرُوفَةٌ. وطعامٌ شَهِيٌّ أَي مُشْتَهىً. وتَشَهَّيْتُ عَلَى فُلَانٍ كَذَا. وَهَذَا شيءٌ يُشَهِّي الطعامَ أَي يحمِلُ عَلَى اشْتِهائِه، ورجلٌ شَهِيٌّ وشَهْوَانُ وشَهْوَانِيٌّ وامرأَةٌ شَهْوَى وَمَا أَشْهَاهَا وأَشْهَانِي لَهَا، قَالَ سِيبَوَيْهِ: هَذَا عَلَى مَعْنَيَين لأَنك إِذا قُلْتَ مَا أَشْهَاهَا إِليَّ فإِنما تُخْبِرُ أَنها مُتَشَهَّاةٌ، وكأَنه عَلَى شُهِيَ، وإِن لَمْ يُتَكْلَّمْ بِهِ فَقُلْتُ مَا أَشْهَاهَا كَقَوْلِكَ مَا أَحْظاها، وإِذا قلتَ مَا أَشْهَانِي فإِنما تُخْبرُ أَنك شَاهٍ. وأَشْهَاهُ: أَعطاه مَا يَشْتَهِي، وأَنا إِليه شَهْوانُ؛ قَالَ الْعَجَّاجُ: / فهِيَ شَهْوَى وَهُوَ شَهْوَانِيُ / وقومٌ شَهَاوَى أَي ذَووُ شَهْوةٍ شديدةٍ للأَكل. وَفِي حَدِيثِ رَابِعَةَ: يَا شَهْوَانِيُ / يُقَالُ: رجلٌ شَهْوَانُ وشَهْوَانِيٌّ إِذا كَانَ شديدَ الشَّهْوةِ، والجمعُ شَهَاوَى كسَكارى. وَفِي الْحَدِيثِ: / إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخافُ عَلَيْكُمُ الرِّياءُ والشَّهْوَةُ الخفيَّة؛ قَالَ أَبو عُبَيْدٍ: ذَهَبَ بِهَا بعضُ النَّاسِ إِلى شَهْوةِ النِّساءِ وغيرِها مِنَ الشهَواتِ، قَالَ: وَعِنْدِي أَنه لَيْسَ بمخصوصٍ بشيءٍ وَاحِدٍ، وَلَكِنَّهُ فِي كُلِّ شيءٍ مِنَ الْمَعَاصِي يُضْمِرُه صَاحِبُهُ ويُصِرُّ عَلَيْهِ، فإِنما هُوَ الإِصرارُ وإِنْ لَمْ يَعْمَلْه، وَقَالَ غيرُ أَبي عُبيد: هُوَ أَن يَرى جَارِيَةً حَسناءَ فيغُضَّ طرْفَه ثُمَّ ينظُرَ إِليها بِقَلْبِهِ كَمَا كَانَ ينظُر بعينِه، وَقِيلَ: هُوَ أَنْ ينظُر إِلى ذاتِ مَحْرَمٍ لَهُ حَسناءَ، وَيَقُولُ فِي نفسِه: ليْتَها لَمْ تَحْرُم عليَّ. أَبو سَعِيدٍ: الشَّهْوَةُ الخفِيَّة مِنَ الْفَوَاحِشِ مَا لَا يحِلُّ مِمَّا يَسْتَخْفي بِهِ الإِنسانُ، إِذا فعَلَه أَخفاهُ وكَرِهَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ الناسُ؛ قَالَ الأَزهري: والقولُ مَا قَالَهُ أَبو عُبَيْدٍ فِي الشهوةِ الخفِيَّة، غَيْرَ أَني أَستَحْسِنُ أَنْ أَنْصِبَ قَوْلَهُ والشَّهوةَ الخفِيَّةَ، وأَجعل الواوَ بِمَعْنَى مَعْ كأَنه قَالَ: أَخْوفُ مَا أَخافُ عليكمُ الرياءُ مَعَ الشَّهوةِ الخفِيَّةِ لِلْمَعَاصِي، فكأَنه يُرائي الناسَ بتَرْكِه المَعاصِيَ، والشهوةُ لَهَا فِي قلبِه مُخْفاةٌ، وإِذا استَخْفَى بِهَا عَمِلَها، وَقِيلَ: الرياءُ مَا كَانَ ظَاهِرًا مِنَ الْعَمَلِ، والشهوةُ الخفِيَّة حُبُّ اطِّلاعِ الناسِ عَلَى العملِ. ابْنُ الأَعرابي: شَاهَاهُ فِي إِصابةِ العينِ وهاشاهُ إِذا مازَحَه. ورجلٌ شَاهِي البصرِ: قَلْبُ شائِه البَصرِ أَي حديدُ البصرِ. ومُوسَى شَهَواتٍ: شَاعِرٌ مَعْرُوفٌ.
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 14, s. 445 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da شهو maddesi (Halîl b. Ahmed)
الشهبرةٌ: العَجُوزء وكذلك الشَهّربةء ولا يقال للرّحل: شَهبّر ولا شهرب. قال: واس 7ل 0~ ين ETE .)۲۸٠/١١( المثل مشهورء التهذيب )١( (۲) أبو أخحزم الطائى - التهذيب )581/١1١( واللسان (شنن): (۳) زهير - ديوانه (ص .)١917 .)084١ ديوانه (ص )٤( (ه) زيادة فى اللسان (أشن) لتوضيح.
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed
Mekâyîsü'l-Luğa'da شهو maddesi (İbn Fâris)
الشين والهاء والحرف المعتل كلمة واحدة، وهي الشهوة. يقال: رجل شهوان، وشيء شهي.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 220 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da شهو maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
أصل الشهوة: نزوع النفس إلى ما تريده، وذلك في الدنيا ضربان: صادقة، وكاذبة، فالصادقة: ما يختل البدن من دونه كشهوة الطعام عند الجوع، والكاذبة: ما لا يختل من دونه، وقد يسمى المشتهى شهوة، وقد يقال للقوة التي تشتهي الشيء: شهوة، وقوله تعالى: زين للناس حب الشهوات [آل عمران/ 14] ، يحتمل الشهوتين، وقوله: اتبعوا الشهوات [مريم/ 59] ، فهذا من الشهوات الكاذبة، ومن المشتهيات المستغنى عنها، وقوله في صفة الجنة: ولكم فيها ما تشتهي أنفسكم [فصلت/ 31] ، وقوله: في ما اشتهت أنفسهم [الأنبياء/ 102] ، وقيل: رجل شهوان، وشهواني، وشيء شهي.
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 468 — Şamile'de tam madde
شهو kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
يَشْتَهُونَ (yeştehune) — arzu ettikleri: 5 kez · ٱلشَّهَوَٰتِ (ş-şehevati) — şehvetlerine: 2 kez · شَهْوَةًۭ (şehveten) — şehvetle: 2 kez · ٱشْتَهَتْ (ştehet) — çektiği (ni'metler): 1 kez · ٱلشَّهَوَٰتِ ۖ (ş-şehevati) — şehvetlerine: 1 kez · تَشْتَهِىٓ (teştehi) — çektiği: 1 kez · تَشْتَهِيهِ (teştehihi) — canların çektiği: 1 kez
شهو kökü hangi ayetlerde geçer?
- Ali İmran Suresi 14. ayet — Kadınlara, çocuklara, yığınlarla altın ve gümüşe, soylu atlara, davarlara ve ekinlere karşı tutkulu sevgi insanlara…
- Nisa Suresi 27. ayet — Allah, tevbelerinizi kabul etmek ister. Şehvetlerine tâbi olanlar ise, sizin derin bir sapkınlığa düşmenizi isterler.
- Araf Suresi 81. ayet — "Kadınları bırakıp şehvetle erkeklere yaklaşıyorsunuz. Hayır! Siz gerçekten müsrif bir halksınız."
- Nahl Suresi 57. ayet — Kız çocuklarını Allah'a yakıştırıyorlar. O, bundan münezzehtir. Hoşlandıklarını da kendilerine ayırıyorlar.
- Meryem Suresi 59. ayet — Bundan sonra arkalarından gelen sonraki nesil, salâtı zayi ettiler ve şehvetlerine uydular. Yakında kötülükleri…
- Enbiya Suresi 102. ayet — Onlar, Cehennem'in uğultusunu bile duymazlar. Ve onlar canlarının istediği şeylerin içinde sürekli kalacaklardır.
- Neml Suresi 55. ayet — "Kadınları bırakıp şehvetle erkeklere mi yanaşıyorsunuz? Hayır! Siz gerçekten câhil bir toplumsunuz."
- Sebe Suresi 54. ayet — Tıpkı bundan önce benzerlerine yapıldığı gibi; artık canlarının arzu ettiğini yapamayacaklar. Onlar kaygı verici ikilem…
- Fussilet Suresi 31. ayet — "Biz, Dünya hayatında ve Âhiret'te sizin evliyanızız. Orada canlarınızın istediği her şey vardır ve istediğiniz her şey…
- Zuhruf Suresi 71. ayet — Onların etraflarında altından tepsiler ve bardaklarla dolaşılır. Orada, canların çektiği, gözlerin hoşlandığı her şey…
- Tur Suresi 22. ayet — Onlara; meyvelerden, etlerden ve canlarının çektiği şeylerden bol bol sunarız.
- Vakıa Suresi 21. ayet — Ve canlarının çektiği kuş etleri,
- Mürselat Suresi 42. ayet — Ve canlarının çektiği meyveler.