علن (Eln) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
علن (Eln) kökü Kuran'da 16 ayette, toplam 16 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi açığa vurmak ve ortaya çıkması temel anlamdır; alâniye, gizlinin karşıtı olan açıklıktır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
علن kökü ne anlama gelir?
Bir şeyi açığa vurmak ve ortaya çıkması temel anlamdır; alâniye, gizlinin karşıtı olan açıklıktır.
علن (Eln) kökü Kuran'da 16 ayette, toplam 16 kez geçer.
علن kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Bir şeyi açığa çıkarmak, belirmesi (Mekâyîsü'l-Luğa)
يدل على إظهار الشيء والإشارة
Gizlinin karşıtı, açıklık (Müfredât)
العلانية: ضد السر
Yayılıp ortaya çıkmak (Kitâbu'l-Ayn)
أي: شاع وظهر
Açıkça söylemek (Lisânü'l-Arab)
والإعلان: المجاهرة
Herkesin içindekini ötekine açması (Kitâbu'l-Ayn)
يعلن كل واحد لصاحبه ما في نفسه
Lisânü'l-Arab'da علن maddesi (İbn Manzûr)
علن: العِلانُ والمُعالَنة والإِعْلانُ: المُجاهرة. عَلَن الأَمْرُ يَعْلُنُ عُلُوناً ويَعْلِنُ وعَلِنَ يَعْلَنُ عَلَناً وعَلانية فِيهِمَا إِذا شَاعَ وَظَهَرَ، واعْتَلَنَ؛ وعَلَّنه وأَعْلَنه وأَعْلَن بِهِ؛ وأَنشد ثَعْلَبٌ: / حَتَّى يَشُكَّ وُشاةٌ قَدْ رَمَوْك بِنَا، ... وأَعْلَنُوا بِكَ فِينَا أَيَّ إِعْلانِ / وَفِي حَدِيثِ المُلاعنة: / تِلْكَ امرأَة أَعْلَنَتْ؛ الإِعْلانُ فِي الأَصل: إِظهار الشَّيْءِ، وَالْمُرَادُ بِهِ أَنها كَانَتْ قَدْ أَظهرت الْفَاحِشَةَ. وَفِي حَدِيثِ الْهِجْرَةِ: / لَا يَسْتَعْلِنُ بِهِ وَلَسْنَا بمُقِرِّين لَهُ؛ الاسْتِعْلانُ أَي الْجَهْرُ بدِينه وقِراءته. واسْتَسَرَّ الرجلُ ثُمَّ اسْتَعْلَنَ أَي تَعَرَّض لأَنْ يُعْلَنَ بِهِ. وعالَنَه: أَعْلَنَ إِليه الأَمْرَ؛ قَالَ قَعْنَبُ بْنُ أُمِّ صَاحِبٍ: كلٌّ يُداجِي عَلَى البَغْضاءِ صاحِبَه، ... ولَنْ أُعالِنَهُمْ إِلا كَمَا عَلَنُوا. / والعِلانُ والمُعالَنة إِذا أَعْلَن كُلُّ وَاحِدٍ لِصَاحِبِهِ مَا فِي نَفْسِهِ؛ وأَنشد: / وكَفِّي عَنْ أَذَى الجِيرانِ نَفْسِي، ... وإِعْلاني لِمَنْ يَبْغِي عِلاني / وأَنشد ابْنُ بَرِّيٍّ للطّرِمّاحِ: / أَلا مَنْ مُبْلِغٌ عَنِّي بَشِيراً ... عَلانِيةً، ونِعْمَ أَخُو العِلانِ / وَيُقَالُ: يَا رَجُلُ اسْتَعْلِنْ أَي أَظْهِرْ. واعْتَلَنَ الأَمرُ إِذا اشْتُهِرَ. والعَلانية، عَلَى مِثال الكَراهِيَة والفَرَاهِية: خلافُ السِّر، وَهُوَ ظُهُورُ الأَمر. وَرَجُلٌ عُلَنَةٌ: لَا يَكْتُم سِرَّه ويَبُوح بِهِ. وَقَالَ اللِّحْيَانِيُّ: رَجُلٌ عَلانِيَة وَقَوْمٌ عَلانُونَ، وَرَجُلٌ عَلانيٌّ وَقَوْمٌ عَلانِيُّونَ، وَهُوَ الظَّاهِرُ الأَمر الَّذِي أَمره عَلانيَة. وعُلْوَانُ الْكِتَابِ: يَجُوزُ أَن يَكُونَ فِعْلُه فَعْوَلْتُ مِنَ العَلانِيَة. يُقَالُ: عَلْوَنْتُ الْكِتَابَ إِذا عَنْوَنْته. وعُلْوَانُ الكتاب: عُنْوانُه.
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 288 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da علن maddesi (Halîl b. Ahmed)
علن الأمر يعلن علونا وعلانية، أي: شاع وظهر. وأعلنته إعلانا. قال 1 : قد كنت وعزت إلى علاء ... في السر والإعلان والنجاء ويقال للرجل: استسر ثم استعلن. لا يقال: أعلن إلا للأمر والكلام، وأما استعلن فقد يجوز في كل ذلك. واعتلن الأمر، أي: اشتهر. ويقولون: استعلن يا رجل، أي: أظهر. والعلان: المعالنة، يعلن كل واحد لصاحبه ما في نفسه. قال 2 : وإعلاني لمن يبغي علاني
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 2, s. 141 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da علن maddesi (İbn Fâris)
العين واللام والنون أصل صحيح يدل على إظهار الشيء والإشارة [إليه] وظهوره. يقال علن الأمر يعلن. وأعلنته أنا. والعلان: المعالنة.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 111 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da علن maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
العلانية: ضد السر، وأكثر ما يقال ذلك في المعاني دون الأعيان، يقال: علن كذا، وأعلنته أنا. قال تعالى: أعلنت لهم وأسررت لهم إسرارا [نوح/ 9] ، أي: سرا و
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 582 — Şamile'de tam madde
علن kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
وَعَلَانِيَةًۭ (ve alaniyeten) — ve açık: 4 kez · يُعْلِنُونَ (yua'linune) — açığa vurdukları: 4 kez · تُعْلِنُونَ (tua'linune) — açığa vurduğunuz: 2 kez · يُعْلِنُونَ ۚ (yua'linune) — açığa vurdukları: 2 kez · أَعْلَنتُ (ea'lentu) — açıktan söyledim: 1 kez · أَعْلَنتُمْ ۚ (ea'lentum) — açığa vurduğunuz: 1 kez · تُعْلِنُونَ ۚ (tua'linune) — açığa vurduğunuz: 1 kez · نُعْلِنُ ۗ (nua'linu) — açığa vurduğumuz: 1 kez
علن kökü hangi ayetlerde geçer?
- Bakara Suresi 77. ayet — Allah'ın, onların gizlediklerini de açıkladıklarını da bildiğini bilmiyorlar mı?
- Bakara Suresi 274. ayet — Mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık infak edenlerin ödüllerini Rabb'leri verecektir. Ve onlar için korku yoktur ve…
- Hud Suresi 5. ayet — İyi bilin ki! Onlar, Ondan düşmanlıklarını gizlemek için iki büklüm olurlar. Yine iyi bilin ki! Onlar, örtülerine…
- Rad Suresi 22. ayet — Ve o kimseler, sabırla Rabb'lerine yönelirler ve salâtı ikâme ederler, kendilerine verdiğimiz rızıktan gizli ve açık…
- İbrahim Suresi 31. ayet — Îmân eden kullarıma söyle: "İçinde alışverişin ve dostluğun olmadığı O Gün gelmeden önce, salâtı ikâme etsinler…
- İbrahim Suresi 38. ayet — "Rabb'imiz! Sen, gizlediğimiz ve açığa vurduğumuz her şeyi bilirsin. Yerde ve gökte hiçbir şey Allah'a gizli kalmaz."
- Nahl Suresi 19. ayet — Allah, gizlediğiniz şeyleri de açığa vurduğunuz şeyleri de bilir.
- Nahl Suresi 23. ayet — Allah'ın, onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da bildiğinden kuşku yok. Gerçek şu ki O, büyüklük taslayanları…
- Neml Suresi 25. ayet — "Göklerde ve yerde saklı olanı çıkaran, sizin sakladığınızı da açıkladığınızı da bilen Allah'a secde etmeleri gerekmez…
- Neml Suresi 74. ayet — Rabb'in, onların kalplerinde gizlediklerini de açıkladıklarını da kesin olarak bilmektedir.
- Kasas Suresi 69. ayet — Ve Rabb'in, onların sinelerinde gizledikleri şeyleri de açığa vurdukları şeyleri de bilir.
- Fatır Suresi 29. ayet — Kuşkusuz Allah'ın Kitâp'ını okuyanlar, salâtı ikâme edenler ve rızıklandırdığımız şeylerden gizli ve açık infak edenler…
- Yasin Suresi 76. ayet — Artık onların sözleri seni üzmesin. Biz, onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da biliyoruz.
- Mümtehine Suresi 1. ayet — Ey Îmân Edenler! Benim ve sizin düşmanlarınızı evliya edinmeyin. Onlar, Hakk'tan size geleni inkâr ettikleri halde…
- Tegabun Suresi 4. ayet — Göklerde ve yerde olanları bilir. Gizlediklerinizi de açığa vurduğunuzu da bilir. Allah, göğüslerin özünü en iyi…
- Nuh Suresi 9. ayet — "Sonra onlara; çağrımı toplu olarak da birebir görüşerek de ilettim."