صور (Swr) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
صور (Swr) kökü Kuran'da 17 ayette, toplam 19 kez geçer. Temel anlamı: Mekâyîs kelimelerin ayrı asıllara dayandığını söyler; kıyasa uyan anlam eğilmek ve bir şeyi kendine doğru eğmektir. Her yaratığın hilkat biçimi olan suret de bu köktendir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
صور kökü ne anlama gelir?
Mekâyîs kelimelerin ayrı asıllara dayandığını söyler; kıyasa uyan anlam eğilmek ve bir şeyi kendine doğru eğmektir. Her yaratığın hilkat biçimi olan suret de bu köktendir.
صور (Swr) kökü Kuran'da 17 ayette, toplam 19 kez geçer.
صور kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Birbirinden farklı asıllara dayanan kelimeler (Mekâyîsü'l-Luğa)
كلمات كثيرة متباينة الأصول
Eğilmek; bir şeyi kendine doğru eğmek (Mekâyîsü'l-Luğa)
صور يصور، إذا مال
Her yaratığın yaratılış biçimi (suret) (Mekâyîsü'l-Luğa)
الصورة صورة كل مخلوق
Varlıkları birbirinden ayıran biçim (Müfredât)
الصورة: ما ينتقش به الأعيان، ويتميز بها غيرها
Biçim veren: Allah'ın adı (Musavvir) (Mekâyîsü'l-Luğa)
والله تعالى البارئ المصور
Yabani sığır sürüsü (Kitâbu'l-Ayn)
القطيع من بقر الوحش
Lisânü'l-Arab'da صور maddesi (İbn Manzûr)
صأر: صَوْأَرٌ: مَوْضِع عاقَر فِيهِ سُحَيم بْنُ وَثِيلٍ الرِّيَاحِيُّ غَالِبَ بْنَ صَعْصَعَة أَبا الفَرَزْدَق فَعَقَرَ سُحَيم خَمْساً ثُمَّ بَدَا لَهُ وعَقَرَ غالِب مِائَةٍ؛ قَالَ جَرِيرٌ: / لَقَدْ سَرَّني أَنْ لَا تَعُدَّ مُجاشِعٌ، ... مِنَ الفَخْرِ، إِلَّا عَقْرَنِيبٍ بِصَوْأَرِ
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 4, s. 437 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da صور maddesi (Halîl b. Ahmed)
الصورُ: اَن يقال : فاان یصور عنقه إلى كذ ذا أى مال بعنقه ووهه نحوه. والنعت أصوَرٌء قال الشاعر: فقلت لها غضَّى فإنى إلى التى ٠ تريدينَ أن أصبو لها غير اص وغغصفور صوار: وهو الذى يجيب الذاعى. وقوله تعالى : فْصْرْهُنَ بده [البقرة: 1°[ أى فشقق ع “ إليك قال: فقال له الرحمن: صرها فإنها تأتيك طوعًا عند دعوتك الشّفع. ويقال: ضصُرْمُنَ أى ضُمَّهُن ويقال: قَطُحْهُن قال أميّة: فشتى فَصْرْهُنٌ ثلمادعهن ياتيسَ زهرًا بدارٌ القَطا وصّوّرت صورة وبجمع على صور وصور لغة فيه وقال الأعشى: )١( زيادة أحرى من رالتهذيب. (۲) ديوانه )١۲٠۷/۲( والتهذيب )١117/5( واللسان (صيب) وصدر البيت: ووس حجان بالفراق كأتهاء. (؟) (ط): من التهذيب )١55/5( من نص ما نقل عن الي Y۲ باب الصاد عمو وما الى على ميكل ناه صلب فيه وصار(') ععنى صَوّر وهى لغة. والصُور: النخلٌ الصّغارٌ ولم أسمع منه واحدا. [وفى حديث ` ابن عمر أنه دحل صّوْرَ غخل]. والصُوارُ والصّوارٌ: القطيع من بقر الوحْشء والعدَدُ أصورة ويجمّع على صبیران. وأصورة اك ": نافقاته وسَّمِعْتُ من يقول فى الواحد: صوار وصيار. قال أبو عمرو: والصّوارٌ ريح السك قال: إذا تقوم يضُوعٌ السك أصورة والعَر الوَرْدُ من أردانها شيل
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed
Mekâyîsü'l-Luğa'da صور maddesi (İbn Fâris)
الصاد والواو والراء كلمات كثيرة متباينة الأصول. وليس هذا الباب بباب قياس ولا اشتقاق. وقد مضى فيما كتبناه مثله. ومما ينقاس منه قولهم صور يصور، إذا مال. وصرت الشيء أصوره، وأصرته، إذا أملته إليك. ويجيء قياسه: تصور، لما ضرب، كأنه مال وسقط. فهذا هو المنقاس، وسوى ذلك فكل كلمة منفردة بنفسها. من ذلك الصورة صورة كل مخلوق، والجمع صور، وهي هيئة خلقته. والله تعالى البارئ المصور. ويقال: رجل صير إذا كان جميل الصورة. ومن ذلك الصور: جماعة النخل، وهو الحائش. ولا واحد للصور من لفظه. ومن ذلك الصوار، وهو القطيع من البقر، والجمع صيران. قال: فظل لصيران الصريم غماغم ... يداعسها بالسمهري المعلب ومن ذلك الصوار، صوار المسك، وقال قوم: هو ريحه، وقال قوم: هو وعاؤه. وينشدون بيتا وأخلق به أن يكون مصنوعا، والكلمتان صحيحتان: إذا لاح الصوار ذكرت ليلى ... وأذكرها إذا نفح الصوار ومن ذلك قولهم: أجد في رأسي صورة، أي حكة. ومن ذلك شيء حكاه الخليل، قال: عصفور صوار، وهو الذي إذا دعي أجاب. وهذا لا أحسبه عربيا، ويمكن إن صح أن يكون من الباب الذي ذكرناه أولا ; لأنه يميل إلى داعيه. فأما شعر الناصية من الفرس فإنه يسمى صورا. وهذا يمكن أن يكون على معنى التشبيه بصور النخل، وقد ذكر. قال: كأن عرقا مائلا من صوره ويقال: الصارة: أرض ذات شجر.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 319 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da صور maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
الصورة: ما ينتقش به الأعيان، ويتميز بها غيرها، وذلك ضربان: أحدهما محسوس يدركه الخاصة والعامة، بل يدركه الإنسان وكثير من الحيوان، كصورة الإنسان والفرس، والحمار بالمعاينة، والثاني: معقول يدركه الخاصة دون العامة، كالصورة التي اختص الإنسان بها من العقل، والروية، والمعاني التي خص بها شيء بشيء، وإلى الصورتين أشار بقوله تعالى: ثم صورناكم [الأعراف/ 11] ، وصوركم فأحسن صوركم [غافر/ 64] ، وقال: في أي صورة ما شاء ركبك [الانفطار/ 8] ، يصوركم في الأرحام [آل عمران/ 6] ، وقال عليه السلام: إن الله خلق آدم على صورته 4 فالصورة أراد بها ما خص الإنسان بها من الهيئة المدركة بالبصر والب
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 497 — Şamile'de tam madde
صور kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
ٱلصُّورِ (s-suri) — Sur'a: 7 kez · ٱلصُّورِ ۚ (s-suri) — Sur'a: 3 kez · وَصَوَّرَكُمْ (ve savverakum) — ve sizi biçimlendirdi: 2 kez · ٱلْمُصَوِّرُ ۖ (l-musavviru) — Musavvir'dir (biçim veren): 1 kez · صُورَةٍۢ (suratin) — surette: 1 kez · صُوَرَكُمْ (suverakum) — şekillerinizi: 1 kez · صُوَرَكُمْ ۖ (suverakum) — biçimlerinizi: 1 kez · صَوَّرْنَـٰكُمْ (savvernakum) — size biçim verdik: 1 kez · فَصُرْهُنَّ (fe surhunne) — onları alıştır: 1 kez · يُصَوِّرُكُمْ (yusavvirukum) — sizi şekillendiren: 1 kez
صور kökü hangi ayetlerde geçer?
- Bakara Suresi 260. ayet — Hani bir zamanlar İbrâhîm: "Ey Rabb'im! Bana ölüleri nasıl dirilttiğini göster." demişti. Allah: "İnanmıyor musun?"…
- Ali İmran Suresi 6. ayet — Sizi, rahimlerde dilediği gibi şekillendiren Odur. Ondan başka ilâh yoktur. Mutlak Üstün Olandır En Doğru Hüküm…
- Enam Suresi 73. ayet — Gökleri ve yeri hakikât ile yaratan Odur. O Gün, "Ol!" der o da oluverir. Onun sözü haktır. Sûr'a üfleneceği gün mülk…
- Araf Suresi 11. ayet — Ant olsun ki sizi Biz yarattık. Sonra size şekil verdik. Sonra meleklere, "Âdem'e secde edin." dedik. İblîs hariç hepsi…
- Kehf Suresi 99. ayet — O Gün onları terk ederiz. Dalga dalga birbirlerine karışırlar. Ve Sûr'a üfürülür. Hepsini bir araya toplarız.
- Taha Suresi 102. ayet — O Gün, Sûr'a üfürülür. O Gün, mücrimleri şaşkınlıktan gözleri donuklaşmış olarak toplayacağız.
- Müminun Suresi 101. ayet — Sûr'a üfürüldüğü gün, artık ailenin, akrabanın bir yararı yoktur. Birbirlerinden soramazlar!
- Neml Suresi 87. ayet — Sûr'a üflendiği gün, Allah'ın dilediği kimseler hariç, göklerde ve yerde olanlar dehşete kapılacak ve hepsi aşağılanmış…
- Yasin Suresi 51. ayet — Sûr'a üflenmiştir! İşte o zaman onlar, kabirlerinden Rabb'lerine akın ederler.
- Zümer Suresi 68. ayet — Sûr'a üflenmiş, Allah'ın dilediği hariç göklerde ve yerde olanlar çarpılıp yıkılıvermiştir. Sonra ona bir kez daha…
- Mümin Suresi 64. ayet — Sizin için yeryüzünü yerleşim alanı, gökyüzünü de üzerinize bir tavan gibi yapan Allah'tır. O, size en iyi şekille…
- Kaf Suresi 20. ayet — Ve Sûr'a üfürülür. "İşte bu, vaktiyle uyarıldığınız gündür."
- Haşr Suresi 24. ayet — O Allah ki: Hâlik'dir, Bâri'dir, Mûsâvvir'dir. En iyi nitelikler Ona aittir. Göklerde ve yeryüzünde olanlar, Onu tesbîh…
- Tegabun Suresi 3. ayet — Gökleri ve yeri Hakk ile yarattı. Size, en iyi biçimle biçim verdi. Ve dönüş yalnızca Onadır.
- Hâkka Suresi 13. ayet — Artık Sûr'a bir tek üfleyişle üflendiği zaman,
- Nebe Suresi 18. ayet — O Gün Sûr'a üflenir, bölükler halinde gelirsiniz.
- İnfitar Suresi 8. ayet — Seni dilediği şekilde düzenledi.