فحش (fH$) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

فحش (fH$) kökü Kuran'da 23 ayette, toplam 24 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyde çirkinlik ve iğrençlik temel anlamdır. Haddi aşan her kötü iş ve söz bu köke girer; fâhişe çoğu kez zinayı anlatır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bir şeyde çirkinlik ve iğrençlik temel anlamdır. Haddi aşan her kötü iş ve söz bu köke girer; fâhişe çoğu kez zinayı anlatır. • Kuran'da 23 ayette, toplam 24 kez geçer. • Bakara 2:169 — Şeytân size ancak kötülüğü, fahşâyı ve Allah'a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemeyi telkin eder. • Bakara 2:268 — Şeytân, yoksullukla size fahşâyı telkin eder. Allah ise size bağışlama ve bol nimet sözü veriyor. Allah, Yardımı Çok Kapsayıcı Olan'dır… • Ali İmran 3:135 — Ve onlar, kötü bir şey yaptıkları veya kendilerine zûlmettikleri zaman, Allah'ı hatırlayıp, suçlarının bağışlanması için Ona yalvarırlar… • Nisa 4:15 — Kadınlarınızdan fâhişelik yapanlara gelince; onların fâhişelik yaptıklarına dair aranızdan dört kişinin tanıklık yapması halinde; onları… • Nisa 4:19 — Ey Îmân Edenler! Kadınlara istemedikleri halde mirasçı olmanız, size helâl değildir. Apaçık bir fuhuş işlemedikçe, onlara vermiş olduğunuz… • Nisa 4:22 — Babalarınızın daha önce evlenmiş oldukları kadınlarla evlenmeyin. Ancak geçmişte olanlar istisna. Bu utanç verici, çirkin ve kötü bir… • Nisa 4:25 — Sizden kim muhsenât Mü'min kadınlarla evlenecek güce sahip değilse, antlaşma yolu ile sahip olduğunuz Mü'min genç kadınlarla evlensin… • Enam 6:151 — De ki: "Gelin, Rabb'inizin size harâm kıldığı şeyleri bildireyim: Ona şirk koşmayın. Anaya babaya iyilik edin. Yoksulluk endişesi ile… • Araf 7:28 — Onlar bir fuhûş yaptıkları zaman, "Atalarımızdan böyle gördük ve Allah bize böyle emretti." derler. De ki: "Allah fuhşu emretmez. Hakkında… • Araf 7:33 — De ki: "Rabb'im şunları kesinlikle harâm kılmıştır: Fuhûşların açık olanını ve gizli olanını, günahları, haksız yere saldırmayı, hakkında… • Araf 7:80 — Hani Lût da halkına şöyle demişti: "Ey halkım! Sizden önce âlemlerden hiç kimsenin yapmadığı bir fâhişeliği mi yapıyorsunuz?" • Yusuf 12:24 — Gerçekten kadın Yûsuf'a ilgi duydu. Yûsuf da kadına ilgi duydu. Ne var ki Rabb'inin burhanı sayesinde kadına uymadı. Böylece ondan kötülüğü… • Nahl 16:90 — Allah; adaleti, ihsanı ve yakınlarınızda olanlara yardım etmeyi, buyurmakta; fahşâdan, münkerden ve beğyiden men etmektedir. İyice anlayıp… • İsra 17:32 — Zinâya yaklaşmayın. Kuşkusuz o bir fuhuştur ve kötü bir yoldur. • Nur 24:19 — Îmân Edenler arasında, fâhişenin yayılmasından hoşlananlara Dünya ve Âhiret'te acı bir azâp vardır. Allah bilir, siz bilmezsiniz. • Nur 24:21 — Ey Îmân Edenler! Şeytânın adımlarını takip etmeyin. Kim şeytânın adımlarını izlerse şunu bilsin ki şeytân, her türlü aşırılığı ve her türlü… • Neml 27:54 — Lût, halkına şöyle demişti: "Göz göre göre fâhişelik mi yapıyorsunuz?" • Ankebut 29:28 — Hani Lût halkına: "Siz, bu âlemde sizden önce yaşamış olanların hiçbirinin yapmadığı bir fâhişeliğe yöneliyorsunuz." demişti. • Ankebut 29:45 — Kitâp'tan sana vahyolunan şeyi oku. Salâtı ikâme et. Salât, fahşâdan ve münkerden alıkoyar. Kesinlikle Allah'ın zikri daha büyüktür. Allah…

فحش kökü ne anlama gelir?

Bir şeyde çirkinlik ve iğrençlik temel anlamdır. Haddi aşan her kötü iş ve söz bu köke girer; fâhişe çoğu kez zinayı anlatır.

فحش (fH$) kökü Kuran'da 23 ayette, toplam 24 kez geçer.

فحش kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyde çirkinlik, iğrençlik (Mekâyîsü'l-Luğa)

كلمة تدل على قبح في شيء وشناعة

Çirkinliği büyük olan iş ve söz (Müfredât)

ما عظم قبحه من الأفعال والأقوال

Ölçüsünü aşan, hoş görülmeyen şey (Mekâyîsü'l-Luğa)

كل شيء جاوز قدره فهو فاحش

Hakka uymayan söz ve iş (Kitâbu'l-Ayn)

لم يوافق الحق فهو فاحشة

Zina (Lisânü'l-Arab)

وكثيرا ما ترد الفاحشة بمعنى الزنا

Cimri (Mekâyîsü'l-Luğa)

الفاحش: البخيل

Lisânü'l-Arab'da فحش maddesi (İbn Manzûr)

فحش: الفُحْش: مَعْرُوفٌ. ابْنُ سِيدَهْ: الفُحْش والفَحْشاءُ والفاحِشةُ القبيحُ مِنَ الْقَوْلِ وَالْفِعْلِ، وَجَمْعُهَا الفَواحِشُ. وأَفْحَشَ عَلَيْهِ فِي المَنْطِق أَي قَالَ الفُحْش. والفَحْشاءُ: اسْمُ الْفَاحِشَةِ، وَقَدْ فَحَشَ وفَحُشَ وأَفْحَشَ وفَحُشَ عَلَيْنَا وأَفْحَشَ إِفْحاشاً وفُحْشاً؛ عَنْ كُرَاعٍ وَاللِّحْيَانِيِّ، وَالصَّحِيحُ أَن الإِفْحاشَ والفُحْش الِاسْمُ. وَرَجُلٌ فاحِشٌ: ذُو فُحْش، وَفِي الْحَدِيثِ: / إِن اللَّه يُبْغِضُ الفاحِشَ المُتَفَحِّشَ، فالفاحِشُ ذُو الْفُحْشِ والخَنا مِنْ قَوْلٍ وَفِعْلٍ، والمُتَفَحِّشُ الَّذِي يتكلَّفُ سَبَّ النَّاسِ ويتعمَّدُه، وَقَدْ تَكَرَّرَ ذِكْرُ الفُحْش وَالْفَاحِشَةِ وَالْفَاحِشِ فِي الْحَدِيثِ، وَهُوَ كُلُّ مَا يَشتد قُبْحُه مِنَ الذُّنُوبِ وَالْمَعَاصِي؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: وَكَثِيرًا مَا تَرِدُ الفاحشةُ بِمَعْنَى الزِّنَا وَيُسَمَّى الزِّنَا فَاحِشَةً، وَقَالَ اللَّه تَعَالَى: إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ*؛ قِيلَ: الْفَاحِشَةُ الْمُبَيِّنَةُ أَن تَزْنِيَ فتُخْرَج لِلْحدّ، وَقِيلَ: الفاحشةُ خروجُها مِنْ بَيْتِهَا بِغَيْرِ إِذن زَوْجِهَا، وَقَالَ الشَّافِعِيُّ: أَن تَبْذُوَ على أَحْمائِها بِذَرابةِ لِسَانِهَا فتُؤْذِيَهُم وتَلُوكَ ذَلِكَ. فِي حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ: أَن النَّبِيَّ، ﷺ، لَمْ يَجْعل لَهَا سُكْنى وَلَا نَفَقَةً / وذَكر أَنه نَقَلها إِلى بَيْتِ ابْنِ أُم مَكتوم لبَذاءتِها وسَلاطةِ لِسانِها وَلَمْ يُبْطِلْ سُكْناها لِقَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ. / وكلُّ خَصْلة قبيحةٍ، فَهِيَ فاحشةٌ مِنَ الأَقوال والأَفعال؛ وَمِنْهُ الْحَدِيثُ: / قَالَ لِعَائِشَةَ لَا تَقُولِي ذَلِكَ فإِن اللَّه لَا يُحبُّ الفُحْشَ وَلَا التفاحُشَ؛ أَراد بالفُحْش التَّعَدِّيَ فِي الْقَوْلِ وَالْجَوَابِ لَا الفُحْشَ الَّذِي هُوَ مِنْ قَذَعِ الْكَلَامِ وَرَدِيئِهِ، والتَّفاحُشُ تَفاعُلٌ مِنْهُ؛ وَقَدْ يَكُونُ الفُحْشُ بِمَعْنَى الزِّيَادَةِ وَالْكَثْرَةِ؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ بَعْضِهِمْ وَقَدْ سُئِل عَنْ دَمِ الْبَرَاغِيثِ فَقَالَ: / إِن لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا فَلَا بأْس. / وكلُّ شَيْءٍ جَاوَزَ قدرَه وحدَّه، فَهُوَ فاحِشٌ. وَقَدْ فَحُشَ الأَمر فُحْشاً وتفاحَشَ. وفَحَّشَ بِالشَّيْءِ: شَنَّعَ. وفَحُشَت المرأَةُ: قَبُحت وكبِرَت؛ حَكَاهُ ابْنُ الأَعرابي؛ وأَنشد: / وعَلِقْتَ تُجْرِيهِمْ عَجُوزَك، بعد ما ... فَحُشَتْ محاسِنُها عَلَى الخُطَّاب / وأَفْحَشَ الرَّجُلُ إِذا قَالَ قَوْلًا فَاحِشًا، وَقَدْ فَحُشَ عَلَيْنَا فلانٌ وإِنه لَفَحّاشٌ، وتفَحّشَ فِي كَلَامِهِ، وَيَكُونُ المُتَفَحّشُ الَّذِي يأْتي بِالْفَاحِشَةِ المَنْهيّ عَنْهَا. وَرَجُلٌ فَحّاش: كَثِيرُ الفُحْش، وفَحُشَ قَوْلُهُ فُحْشاً. وكلُّ أَمر لَا يَكُونُ مُوَافِقًا للحقِّ والقَدْر، فَهُوَ فاحشةٌ. قَالَ ابْنُ جِنِّي: وَقَالُوا فاحِشٌ وفُحَشاء كجاهلٍ وجُهلاء حَيْثُ كَانَ الفُحْشُ ضرْباً مِنْ ضُروب الْجَهْلِ ونَقِيضاً للحِلْم؛ وأَنشد الأَصمعي: / وَهَلْ عَلِمْت فُحَشاءَ جَهَلَهْ / وأَما قَوْلُ اللَّه عَزَّ وَجَلَّ: الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ؛ قَالَ الْمُفَسِّرُونَ: مَعْنَاهُ يأْمركم بأَن لَا تَتَصَدَّقُوا، وَقِيلَ: الْفَحْشَاءُ هَاهُنَا البُخْل، وَالْعَرَبُ تُسَمِّي البَخيلَ فَاحِشًا؛ وَقَالَ طَرَفَةُ: / أَرى المَوْتَ يَعتامُ الكِرامَ، ويَصْطَفي ... عَقِيلةَ مالِ الفاحِشِ المُتَشَدِّدِ / يَعْنِي الَّذِي جَاوَزَ الْحَدَّ فِي الْبُخْلِ. وَقَالَ ابن بري: الفاحِشُ السَّيِء الخلُق الْمُتَشَدِّدُ الْبَخِيلُ. يَعْتامُ: يَخْتَارُ. يَصْطفي أَي يأْخذ صَفْوته وَهِيَ خِيارُه. وعَقِيلةُ الْمَالِ: أَكرمُه وأَنفَسُه؛ وتفحَّش عليهم بلسانه.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 6, s. 325 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da فحش maddesi (Halîl b. Ahmed)

الفحش: معروف، والفحشاء: اسم للفاحشة. وأفحش في القول والعمل وكل أمر: لم يوافق الحق فهو فاحشة. وقوله تعالى: إلا أن يأتين بفاحشة مبينة* 4 ، يعني خروجها من بيتها بغير إذن زوجها المطلقها.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 96 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da فحش maddesi (İbn Fâris)

الفاء والحاء والشين كلمة تدل على قبح في شيء وشناعة. من ذلك الفحش والفحشاء والفاحشة. يقولون: كل شيء جاوز قدره فهو فاحش ; ولا يكون ذلك إلا فيما يتكره. وأفحش الرجل: قال الفحش: وفحش، وهو فحاش. ويقولون: الفاحش: البخيل، وهذا على الاتساع، والبخل أقبح خصال المرء. قال طرفة: أرى الموت يعتام الكرام ويصطفي ... مال الفاحش المتشدد

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 478 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da فحش maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الفحش والفحشاء والفاحشة: ما عظم قبحه من الأفعال والأقوال، وقال: إن الله لا يأمر بالفحشاء [الأعراف/ 28] ، وينهى عن الفحشاء والمنكر والبغي يعظكم لعلكم تذكرون [النحل/ 90] ، من يأت منكن بفاحشة مبينة [الأحزاب/ 30] ، إن الذين يحبون أن تشيع الفاحشة [النور/ 19] ، إنما حرم ربي الفواحش [الأعراف/ 33] ، إلا أن يأتين بفاحشة مبينة [النساء/ 19] ، كناية عن الزنا، وكذلك قوله: واللاتي يأتين الفاحشة من نسائكم [النساء/ 15] ، وفحش فلان: صار فاحشا. ومنه قول الشاعر:

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 626 — Şamile'de tam madde

فحش kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

ٱلْفَـٰحِشَةَ (l-fahişete) — bir fuhşa: 4 kez · بِفَـٰحِشَةٍۢ (bifahişetin) — bir edepsizlikle: 4 kez · فَـٰحِشَةًۭ (fahişeten) — açık bir kötülüktür: 3 kez · ٱلْفَحْشَآءِ (l-fehşa'i) — edepsizlikten: 2 kez · ٱلْفَوَٰحِشَ (l-fevahişe) — fuhuşlara: 2 kez · بِٱلْفَحْشَآءِ ۖ (bil-fehşa'i) — çirkin şeyleri yapmayı: 2 kez · وَٱلْفَوَٰحِشَ (velfevahişe) — ve çirkin işlerden: 2 kez · ٱلْفَـٰحِشَةُ (l-fahişetu) — edepsizliğin: 1 kez · بِٱلْفَحْشَآءِ (bil-fehşa'i) — edepsizliği: 1 kez · فَـٰحِشَةً (fahişeten) — bir kötülük: 1 kez · وَٱلْفَحْشَآءَ ۚ (velfehşa'e) — ve fuhşu: 1 kez · وَٱلْفَحْشَآءِ (velfehşa'i) — ve hayasızlığı: 1 kez