جند (jnd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

جند (jnd) kökü Kuran'da 27 ayette, toplam 29 kez geçer. Temel anlamı: Toplanma ve yardım temel anlamdır; bir kişinin yardımcıları ve ordusu bu adla anılır. Taşlı, sert toprağa da aynı ad verilir; her bir canlı türü de bir 'cünd' sayılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Toplanma ve yardım temel anlamdır; bir kişinin yardımcıları ve ordusu bu adla anılır. Taşlı, sert toprağa da aynı ad verilir; her bir canlı türü de bir 'cünd' sayılır. • Kuran'da 27 ayette, toplam 29 kez geçer. • Bakara 2:249 — Tâlût, askerleriyle yola çıkınca onlara: "Allah, sizi bir nehirle imtihan edecek. Kim ondan içerse benden değildir. Bir avuç kadar tatmakla… • Bakara 2:250 — Onlar, Câlût ve askerleriyle karşı karşıya geldikleri zaman: "Ey Rabb'imiz! Üzerimize sabır yağdır ve ayaklarımızı sabit kıl, Kâfir kavme… • Tevbe 9:26 — Sonra Allah, Resûl'ünün ve Îmân Edenlerin üzerine dinginlik ve güven indirdi. Görmediğiniz ordular indirdi ve Kâfirlere azâp verdi. İşte… • Tevbe 9:40 — Eğer siz ona yardım etmezseniz, iyi bilin ki Allah ona yardım etmişti. Hani Kâfirler onu çıkardıklarında iki kişiden ikincisiydi. İkisi… • Yunus 10:90 — İsrâîloğulları'nı denizden geçirdik. Firavun ve ordusu, azgınlık ve düşmanlıkla onların peşlerine düştüler. Boğulmak üzereyken… • Meryem 19:75 — De ki: "Kim sapkınlıkta ise, Rahmân, ona vaat edilen şeyi; azâbı veya Sa'at'i görecekleri zamana kadar, zamanı uzatarak süre tanır. Böylece… • Taha 20:78 — Firavun hemen ordusu ile onların ardına düştü. Derken sudan üzerlerine kapanan kapandı. • Şuara 26:95 — Ve İblîsin bütün askerleri. • Neml 27:17 — Süleymân için, ins ve cinn ve kuşlardan ordular toplandı. Sonra da sevk edildiler. • Neml 27:18 — Nihâyet Neml Vadisi'ne geldikleri zaman, dişi bir neml: "Ey nemller! Meskenlerinize girin, Süleymân ve orduları istemeyerek sizi kırıp… • Neml 27:37 — "Onlara geri dön. Karşı koyamayacakları bir ordu ile gelir, onları yurtlarından hor ve aşağılanmış olarak çıkarırım." • Kasas 28:6 — Ve onları yeryüzünde iktidar yapalım, Firavun'a, Hâmân'a ve ikisinin ordusuna, onlardan çekindikleri şeyleri gösterelim. • Kasas 28:8 — Derken Firavun ailesi, kendileri için bir düşman ve başlarına dert olacak olan onu, buluntu olarak aldı. Firavun, Hâmân ve askerleri yanlış… • Kasas 28:39 — O ve ordusu yeryüzünde haksız yere büyüklendiler ve gerçekten de Bize döndürülmeyeceklerini sandılar. • Kasas 28:40 — Sonra onu ve askerlerini yakalayıp suya gömdük. Bak bakalım, zâlimlerin sonunun nasıl olduğuna! • Ahzab 33:9 — Ey Îmân Edenler! Allah'ın size olan nimetlerini hatırlayın! Hani, üzerinize ordular gelmişti de Biz, onların üzerine rüzgâr ve… • Yasin 36:28 — Ondan sonra, halkının üzerine gökten hiçbir ordu indirmedik, indirecek de değildik! • Yasin 36:75 — Oysa bu ilâhlar onlara yardım etmeye güç yetiremezler. Ne var ki kendileri onlar için hazır askerlerdir.

جند kökü ne anlama gelir?

Toplanma ve yardım temel anlamdır; bir kişinin yardımcıları ve ordusu bu adla anılır. Taşlı, sert toprağa da aynı ad verilir; her bir canlı türü de bir 'cünd' sayılır.

جند (jnd) kökü Kuran'da 27 ayette, toplam 29 kez geçer.

جند kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Toplanma ve yardım (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على التجمع والنصرة

Yardımcılar, destekçiler (Lisânü'l-Arab)

والجند الأعوان والأنصار

Ordu (sertlik anlamından) (Müfredât)

يقال للعسكر الجند اعتبارا بالغلظة

Her toplu varlık (Müfredât)

ثم يقال لكل مجتمع جند

Yaratılmışlardan her bir tür (Kitâbu'l-Ayn)

كل صنف من الخلق يقال لهم: جند على حدة

Beyaz taşlı sert toprak (Mekâyîsü'l-Luğa)

والجند: الأرض الغليظة فيها حجارة بيض

Lisânü'l-Arab'da جند maddesi (İbn Manzûr)

جند: الجُنْد: مَعْرُوفٌ. والجُنْد الأَعوان والأَنصار. والجُنْد: الْعَسْكَرُ، وَالْجَمْعُ أَجناد. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَمْ تَرَوْها؛ الْجُنُودُ الَّتِي جاءَتهم: هُمُ الأَحزاب وَكَانُوا قُرَيْشًا وغَطَفَان وَبَنِي قُريظة تَحَزَّبُوا وَتَظَاهَرُوا عَلَى حَرْبِ النَّبِيِّ، ﷺ، فأَرسل اللَّهُ عَلَيْهِمْ رِيحًا كفأَت قُدُورَهُمْ وَقَلَعَتْ فَسَاطِيطَهُمْ وأَظعنتهم مِنْ مَكَانِهِمْ، وَالْجُنُودُ الَّتِي لَمْ يَرَوْهَا الْمَلَائِكَةُ. وَجُنْدٌ مُجَنَّد: مَجْمُوعٌ؛ وَكُلُّ صِنْفٍ عَلَى صِفَةٍ مِنَ الْخَلْقِ جُنْدٌ عَلَى حِدَةٍ، وَالْجَمْعُ كَالْجَمْعِ، وَفُلَانٌ جَنَّدَ الْجُنُودَ. وَفِي الْحَدِيثِ: / الأَرواح جُنُودٌ مُجَنَّدة فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلف وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ؛ وَالْمُجَنَّدَةُ: الْمَجْمُوعَةُ، وَهَذَا كَمَا يُقَالُ أَلْف مؤَلفة وقَناطِيرُ مُقَنطَرَةٌ أَي مُضَعَّفة، وَمَعْنَاهُ الإِخبار عَنْ مبدإِ كَوْنِ الأَرواح وَتَقَدُّمِهَا الأَجساد أَي أَنها خُلِقَتْ أَوّل خَلْقِهَا عَلَى قِسْمَيْنِ مِنِ ائْتِلَافٍ وَاخْتِلَافٍ، كَالْجُنُودِ الْمَجْمُوعَةِ إِذا تَقَابَلَتْ وَتَوَاجَهَتْ، وَمَعْنَى تَقَابُلِ الأَرواح مَا جَعَلَهَا اللَّهُ عَلَيْهِ مِنَ السَّعَادَةِ وَالشَّقَاوَةِ والأَخلاق فِي مبدإِ الْخَلْقِ، يَقُولُ: إِن الأَجساد الَّتِي فِيهَا الأَرواح تَلْتَقِي فِي الدُّنْيَا فتأْتلف وَتَخْتَلِفُ عَلَى حَسَبِ مَا خُلِقَتْ عَلَيْهِ، وَلِهَذَا تَرَى الخَيِّرَ يُحِبُّ الخَيِّر وَيَمِيلُ إِلى الأَخيار، والشِّرِّير يُحِبُّ الأَشرار وَيَمِيلُ إِليهم. وَيُقَالُ: هَذَا جُنْدٌ قَدْ أَقبل وَهَؤُلَاءُ جُنُودٌ قَدْ أَقبلوا؛ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: جُنْدٌ مَا هُنالِكَ مَهْزُومٌ مِنَ الْأَحْزابِ، فوحَّد النَّعْتَ لأَن لَفْظَ الْجُنْدِ[[. هنا بياض بالأَصل ولعل الساقط منه مفرد أو واحد]] ... وَكَذَلِكَ الْجَيْشُ وَالْحِزْبُ. وَالْجُنْدُ: الْمَدِينَةُ، وَجَمْعُهَا أَجناد، وَخَصَّ أَبو عُبَيْدَةَ بِهِ مُدُنَ الشَّامِ، وأَجناد الشَّامِ خَمْسُ كُوَرٍ؛ ابْنُ سِيدَهْ: يُقَالُ الشَّامُ خَمْسَةُ أَجناد: دِمَشْق وحِمْص وقِنَّسْرِين والأُرْدُنُّ وفِلَسْطِين، يُقَالُ لِكُلِّ مَدِينَةٍ مِنْهَا جُنْدٌ؛ قَالَ الْفَرَزْدَقُ: / فَقُلْتُ مَا هُوَ إِلا الشَّامُ نَرْكَبُهُ، ... كأَنما الموتُ فِي أَجناده البَغَر / البَغَر: الْعَطَشُ يُصِيبُ الإِبل فَلَا تُرْوَى وَهِيَ تَمُوتُ عَنْهُ. وَفِي حَدِيثِ عُمَرَ: أَنه خَرَجَ إِلى الشَّامِ فَلَقِيَهُ أُمراء الأَجناد، / وَهِيَ هَذِهِ الْخَمْسَةُ أَماكن، كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهَا يُسَمَّى جُنْداً أَي الْمُقِيمِينَ بِهَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ الْمُقَاتِلِينَ. وَفِي حَدِيثِ سَالِمٍ: سَتَرْنَا الْبَيْتَ بِجُناديٍّ أَخضر، فَدَخَلَ أَبو أَيوب فَلَمَّا رَآهُ خَرَجَ إِنكاراً لَهُ؛ قِيلَ: هُوَ جِنْسٌ مِنَ الأَنماط أَو الثِّيَابِ يُسْتَرُ بِهَا الْجُدْرَانُ. والجَنَد: الأَرض الْغَلِيظَةُ، وَقِيلَ: هِيَ حِجَارَةٌ تُشْبِهُ الطِّينَ. والجَنَد: مَوْضِعٌ بِالْيَمَنِ، وَهِيَ أَجود كُوَرِهَا، وَفِي الصِّحَاحِ: وجَنَد، بِالتَّحْرِيكِ، بَلَدٌ بِالْيَمَنِ. وَفِي الْحَدِيثِ ذِكْرُ الجَنَد، بِفَتْحِ الجيم والنون، أَحد مَخاليف الْيَمَنِ؛ وَقِيلَ: هِيَ مَدِينَةٌ مَعْرُوفَةٌ بِهَا. وجُنَيْد وجَنَّاد وجُنادة: أَسماء. وجُنادة أَيضاً: حَيٌّ. وجُنْدَيْسابُورُ: مَوْضِعٌ، وَلَفْظُهُ فِي الرَّفْعِ وَالنَّصْبِ سَوَاءٌ لِعُجْمَتِهِ. وأَجنادانُ وأَجنادَيْنُ: مَوْضِعٌ، النونُ مُعَرَّبَةٌ بِالرَّفْعِ؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وأُرى الْبِنَاءَ قَدْ حُكِيَ فِيهَا. وَيَوْمُ أَجنادَيْنِ: يَوْمٌ مَعْرُوفٌ كَانَ بِالشَّامِ أَيام عُمَرَ، وَهُوَ مَوْضِعٌ مَشْهُورٌ مِنْ نَوَاحِي دِمَشْقَ، وَكَانَتِ الْوَقْعَةُ الْعَظِيمَةُ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ وَالرُّومِ فِيهِ. وَفِي الْحَدِيثِ: / كَانَ ذلك يوم أَجْيادِينَ، وَهُوَ بِفَتْحِ الْهَمْزَةِ وَسُكُونِ الجيم وبالياء تحتها نقطتان، جَبَلٌ بِمَكَّةَ وأَكثر النَّاسِ يَقُولُونَهُ بِالنُّونِ وَفَتْحِ الدَّالِ المهملة وقد تكسر.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 132 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da جند maddesi (Halîl b. Ahmed)

كل صنف من الخلق يقال لهم: جند على حدة. وفي الحديث: الأرواح جنود مجندة فما تعارف منها ائتلف وما تناكر منها اختلف. ويقال: هذا جند قد أقبل، وهؤلاء جند قد اقبلوا، يخرج على الواحد والجميع، وكذلك العسكر والجيش. وجند: موضع باليمن. والجند: حجارة شبه الطين. وجناده: حي من اليمن.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 6, s. 86 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da جند maddesi (İbn Fâris)

الجيم والنون والدال يدل على التجمع والنصرة. يقال هم جنده، أي أعوانه ونصاره. والأجناد: أجناد الشام وهي خمسة: دمشق، وحمص، وقنسرين، والأردن، وفلسطين. يقال لكل واحدة من هذه جند. وجند: بلد. والجند: الأرض الغليظة فيها حجارة بيض ; فهذا محتمل أن يكون من الباب، ويجوز أن يكون من الإبدال، والأصل الجلد.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 485 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da جند maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

يقال للعسكر الجند اعتبارا بالغلظة، من الجند، أي: الأرض الغليظة التي فيها حجارة ثم يقال لكل مجتمع جند، نحو: الأرواح جنود مجندة 2 . قال تعالى: إن جندنا لهم الغالبون [الصافات/ 173] ، إنهم جند مغرقون [الدخان/ 24] ، وجمع الجند: أجناد وجنود، قال تعالى: وجنود إبليس أجمعون [الشعراء/ 95] ، وما يعلم جنود ربك إلا هو [المدثر/ 31] ، اذكروا نعمة الله عليكم إذ جاءتكم جنود فأرسلنا عليهم ريحا وجنودا لم تروها [الأحزاب/ 9] ، فالجنود الأولى من الكفار، والجنود الثانية التي لم تروها الملائكة.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 207 — Şamile'de tam madde

جند kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

جُندٌۭ (cundun) — bir ordudur: 4 kez · وَجُنُودُهُۥ (ve cunuduhu) — ve askerleri: 3 kez · بِجُنُودٍۢ (bicunudin) — askerlerle: 2 kez · جُنُودُ (cunudu) — askerleri: 2 kez · وَجُنُودَهُمَا (ve cunudehuma) — ve askerleri: 2 kez · وَجُنُودَهُۥ (ve cunudehu) — ve askerlerini: 2 kez · ٱلْجُنُودِ (l-cunudi) — orduların: 1 kez · بِٱلْجُنُودِ (bil-cunudi) — ordularla: 1 kez · بِجُنُودِهِۦ (bicunudihi) — askerleriyle: 1 kez · جُندٍۢ (cundin) — ordu: 1 kez · جُندًۭا (cunden) — adamları: 1 kez · جُندَنَا (cundena) — bizim ordumuz: 1 kez · جُنُودٌۭ (cunudun) — ordular: 1 kez · جُنُودَ (cunude) — ordularını: 1 kez · جُنُودًۭا (cunuden) — askerler: 1 kez · جُنُودُهُۥ (cunuduhu) — orduları: 1 kez · وَجُنُودُ (ve cunudu) — ve askerleri: 1 kez · وَجُنُودًۭا (ve cunuden) — ve ordular: 1 kez · وَجُنُودِهِۦ (ve cunudihi) — ve askerleriyle: 1 kez · وَجُنُودِهِۦ ۚ (ve cunudihi) — ve askerlerine karşı: 1 kez