كود (kwd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

كود (kwd) kökü Kuran'da 24 ayette, toplam 24 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi biraz zahmetle istemek temel anlamdır. 'Kâde' fiili bir işe yaklaşmayı bildirir: yalın gelirse iş olmamış, olumsuzlukla gelirse olmuştur. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bir şeyi biraz zahmetle istemek temel anlamdır. 'Kâde' fiili bir işe yaklaşmayı bildirir: yalın gelirse iş olmamış, olumsuzlukla gelirse olmuştur. • Kuran'da 24 ayette, toplam 24 kez geçer. • Bakara 2:20 — Şimşek, neredeyse görmelerini yok edecekti. Şimşek, aydınlık verince ışığında yürürler; üzerlerine karanlık çökünce de oldukları yerde… • Bakara 2:71 — Mûsâ: "Allah, onun ekin sulayarak, çifte koşularak yıpranmamış; alacası olmayan, kusursuz bir sığır olduğunu söylüyor." dedi. Onlar: "İşte… • Nisa 4:78 — Nerede olursanız olun, sağlam kalelerde de olsanız, ölüm gelir sizi bulur. Onlara, bir hasenet isabet etse, "Bu Allah'tandır." derler… • Araf 7:150 — Mûsâ, halkına döndüğünde, öfke ve üzüntü içinde onlara: "Benim yokluğumda ne kötü işler yapmışsınız! Rabb'inizin emrini çabuklaştırdınız… • Tevbe 9:117 — Ant olsun ki, Allah, Nebi'nin ve zor şartlarda ona destek olan Muhacir ve Ensar'ın tevbelerini kabul etti. İçlerinden bir kısmının kalpleri… • İbrahim 14:17 — Onu yutmaya çalışacak fakat boğazından geçiremeyecekler. Her yanından kendilerine ölüm geldiği halde yine de ölemeyecekler. Ardından da… • İsra 17:73 — Onlar, fitneyle neredeyse seni, sana vahyettiğimizden ayırarak, ondan başkasını Bize karşı uyduran bir iftiracı konumuna düşüreceklerdi. O… • İsra 17:74 — Seni dirençli kılmasaydık, ant olsun ki sen, neredeyse az da olsa onlara eğilim gösterecektin. • İsra 17:76 — Neredeyse seni bulunduğun yerden çıkman için tedirgin etmeyi başaracaklardı. Eğer öyle olsaydı, onlar da senin ardından ancak az bir süre… • Kehf 18:93 — Nihâyet iki set arasına ulaştığı zaman, onların yanı başında neredeyse hiç söz anlamayan bir halkla karşılaştı. • Meryem 19:90 — Neredeyse gökler çatlayacak, yer yarılacak ve dağlar gürültü ile devrilecekti. • Taha 20:15 — "Zamanını bildirmemiş olsam da herkesin yaptığının karşılığını görmesi için kuşkusuz ki o Sâ'at gelecektir." • Hac 22:72 — Onlara apaçık âyetlerimiz okunduğu zaman, o Kâfirlerin yüzlerindeki hoşnutsuzluğu görürsün. Nerede ise kendilerine âyetlerimizi okuyanlara… • Nur 24:35 — Allah, göklerin ve yeryüzünün aydınlığıdır. Onun aydınlığı, içinde ışık bulunan kandil yuvası gibidir. O kandil, bir fanus içindedir. O… • Nur 24:40 — Veya üzerinde bulutlar olan, üst üste dalgaların kuşattığı derin denizlerdeki karanlığa benzer. Elini göremeyecek kadar, karanlık üstüne… • Nur 24:43 — Allah'ın, bulutları sürüklediğini, sonra aralarını birleştirdiğini, sonra da onları küme haline getirdiğini görmüyor musun? Böylece… • Furkan 25:42 — "Şayet ilâhlarımıza bağlılıkta kararlı olmasaydık, neredeyse bizi saptırıyordu." diyorlar. Azâbı gördükleri zaman kimin sapkın olduğunu… • Kasas 28:10 — Mûsâ'nın annesi gönlü boş olarak sabahladı. Eğer Biz sözümüze güvenenlerden olması için gönlünü pekiştirmeseydik az kalsın durumu açığa… • Saffat 37:56 — "Vallahi az kalsın beni de mahvedecektin." dedi. • Şura 42:5 — Gökler neredeyse üstlerinden çatlayacak. Melekler ise Rabb'lerini övgü ile yüceltiyor, yeryüzünde bulunanlar için bağışlanma diliyorlar…

كود kökü ne anlama gelir?

Bir şeyi biraz zahmetle istemek temel anlamdır. 'Kâde' fiili bir işe yaklaşmayı bildirir: yalın gelirse iş olmamış, olumsuzlukla gelirse olmuştur.

كود (kwd) kökü Kuran'da 24 ayette, toplam 24 kez geçer.

كود kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyi biraz zahmetle istemek (Mekâyîsü'l-Luğa)

تدل على التماس شيء ببعض العناء

Yaklaşmak, az kalmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

في المقاربة: كاد، فمعناها قارب

Olumsuzlukla gelince işin gerçekleştiğini bildirir (Mekâyîsü'l-Luğa)

وإذا قرنت بجحد فقد وقع

Bir işe yaklaşmak; yapılmış ya da yapılmamış olabilir (Lisânü'l-Arab)

وضعت لمقاربة الشيء، فعل أو لم يفعل

Lisânü'l-Arab'da كود maddesi (İbn Manzûr)

كود: كادَ: وُضِعَتْ لِمُقَارَبَةِ الشَّيْءِ، فُعِلَ أَو لَمْ يُفْعَلْ، فمجرْدَةً تنبيء عَنْ نَفْيِ الْفِعْلِ، وَمَقْرُونَةً بالجحْد تنبئُ عَنْ وُقُوعِ الْفِعْلِ. قَالَ بَعْضِهِمْ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: أَكادُ أُخْفِيها؛ أُريد أُخفيها. قَالَ: فَكَمَا جَازَ أَن تُوضَعَ أُريد مَوْضِعَ أَكاد فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: جِداراً يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ، فَكَذَلِكَ أَكاد؛ وأَنشد الأَخفش: / كادَتْ وكِدْتُ وتِلْكَ خيرُ إِرادَةٍ، ... لَوْ عادَ مِنْ لَهْوِ الصَّبابَةِ مَا مَضَى / وَسَنَذْكُرُهَا فِي كَيَدَ بَعْدَ هَذِهِ. قَالَ ابْنُ سِيدَهْ فِي تَرْجَمَةِ كَوَدَ: كادَ كَوْداً ومَكاداً ومَكادَةً: هَمَّ وقارَبَ وَلَمْ يَفْعَل، وَهُوَ بِالْيَاءِ أَيضاً وَسَنَذْكُرُهُ. وَلَا كَوْداً وَلَا هَمًّا أَي لَا يَثْقُلَنَّ عَلَيْكَ، وَهُوَ بِالْيَاءِ أَيضاً. اللَّيْثُ: الكَوْد مَصْدَرُ كَادَ يكودُ كَوْداً ومَكاداً ومَكادَة. تَقُولُ لِمَنْ يَطْلُبُ إِليك شَيْئًا وَلَا تُرِيدُ أَن تُعْطِيَهُ، تَقُولُ: لَا وَلَا مَكادَةً وَلَا مَهَمَّةً وَلَا كَوْداً وَلَا هَمّاً وَلَا مَكاداً وَلَا مَهَمّاً. وَيُقَالُ: وَلَا مَهَمَّة لِي وَلَا مَكادة أَي لَا أَهُمُّ وَلَا أَكادُ، وَلُغَةُ بَنِي عَدِيٍّ: كُدْتُ أَفْعَل كَذَا، بِضَمِّ الْكَافِ، وَحَكَاهُ سِيبَوَيْهِ عَنْ بَعْضِ الْعَرَبِ. أَبو حَاتِمٍ: يُقَالُ: لَا وَلَا كَيْدًا لَكَ وَلَا هَمًّا، وَبَعْضُ الْعَرَبِ يَقُولُ: لَا أَفعل ذَلِكَ وَلَا كَوْداً، بِالْوَاوِ. قَالَ وَقَالَ ابْنُ العوَّام: كادَ زيدٌ أَن يموتَ؛ وأَن لَا تَدْخل مَعَ كَادَ وَلَا مَعَ مَا تصرَّف مِنْهَا. قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: وَكادُوا يَقْتُلُونَنِي؛ وَكَذَلِكَ جَمِيعَ مَا فِي الْقُرْآنِ. قَالَ: وَقَدْ يُدْخلون عَلَيْهَا أَنْ تَشْبِيهًا بعَسَى؛ قَالَ رُؤْبَةُ: / قَدْ كادَ مِنْ طُولِ البِلَى أَنْ يَمْصَحا / وَقَوْلُهُمْ: عَرَفَ فُلَانٌ مَا يُكادُ مِنْهُ أَي مَا يرادُ مِنْهُ. وَحَكَى أَبو الْخَطَّابِ: أَنَّ نَاسًا مِنَ الْعَرَبِ يَقُولُونَ كِيدَ زَيْدٌ يَفْعل كَذَا وَمَا زِيلَ يَفْعَلُ كَذَا؛ يُرِيدُونَ كَادَ وَزَالَ فَنَقَلُوا الْكَسْرَ إِلى الْكَافِ كَمَا نَقَلُوا فِي فَعِلْت. ابْنُ بُزُرج: يُقَالُ مِنْ كَادَ يَكَادُ: هُمَا يَتَكايدان، وأَصحاب النَّحْوِ يَقُولُونَ: يَتَكاوَدَان وَهُوَ خطأٌ. والكَوْد: كلُّ[[. قوله [والكود كل إلخ] في القاموس والكودة ما جمعت من تراب ونحوه.]] مَا جَمَعْتَه وَجَعَلْتَهُ كُثَباً مِنْ طَعَامٍ وترابٍ وَنَحْوِهِ، وَالْجَمْعُ أَكوادٌ. وكوَّدَ الترابَ: جَمَعَه وَجَعَلَهُ كُثْبَةً، يمانيةٌ. وكُوَادٌ وكوَيْدٌ: اسمان.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 382 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da كود maddesi (Halîl b. Ahmed)

الکود: مصدر كاد یکود کردا ومكادةٌ تقول لِم يَطُلْب إليك شيئاء فتأبى أن

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da كود maddesi (İbn Fâris)

الكاف والواو والدال كلمة كأنها تدل على التماس شيء ببعض العناء. يقولون: كاد يكود كودا ومكادا. ويقولون لمن يطلب منك الشيء فلا تريد إعطاءه: لا ولا مكادة. فأما قولهم في المقاربة: كاد، فمعناها قارب. وإذا وقعت كاد مجردة فلم يقع ذلك الشيء تقول: كاد يفعل، فهذا لم يفعل، وإذا قرنت بجحد فقد وقع، إذا قلت ما كاد يفعله فقد فعله. قال الله سبحانه: {فذبحوها وما كادوا يفعلون} [البقرة: 71] .

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 145 — Şamile'de tam madde

كود kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

يَكَادُ (yekadu) — neredeyse: 6 kez · كَادُوا۟ (kadu) — az daha: 4 kez · تَكَادُ (tekadu) — neredeyse: 3 kez · يَكَادُونَ (yekadune) — neredeyse: 3 kez · كَادَ (kade) — nerdeyse: 2 kez · كِدتَّ (kidte) — neredeyse: 2 kez · أَكَادُ (ekadu) — neredeyse: 1 kez · كَادَتْ (kadet) — neredeyse: 1 kez · وَكَادُوا۟ (ve kadu) — ve az daha: 1 kez · يَكَدْ (yeked) — neredeyse: 1 kez