لبث (lbv) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

لبث (lbv) kökü Kuran'da 27 ayette, toplam 31 kez geçer. Temel anlamı: Bir yerde durup beklemek, oyalanmak temel anlamdır. Bir yerde ayrılmadan kalmak ve gecikmek de bu anlamın içindedir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bir yerde durup beklemek, oyalanmak temel anlamdır. Bir yerde ayrılmadan kalmak ve gecikmek de bu anlamın içindedir. • Kuran'da 27 ayette, toplam 31 kez geçer. • Bakara 2:259 — Veya temelleri üzerine yıkılıp, harap olmuş beldeye uğrayan kimse gibi: "Ölümünden sonra Allah bunu nasıl diriltecek?" demişti. Bunun… • Yunus 10:16 — De ki: "Eğer Allah dileseydi onu size okumazdım. Onu size hiç bildirmezdim. İçinizde bir ömür kaldım. Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?" • Yunus 10:45 — Onları toplayacağımız gün; Dünya'da, ancak birbirleri ile tanışabilecekleri kadar kısa olan, gündüzün bir saati kadar yaşamış gibi gelecek… • Hud 11:69 — Ant olsun elçilerimiz İbrâhîm'e haber vermek için gelip, "selâm!" dediler. "selâm!" dedi ve hemen gidip kızarmış buzağı eti getirdi. • Yusuf 12:42 — O ikisinden, kurtulacağını umduğu kimseye dedi ki: "Rabbinin yanında beni an." Ne var ki şeytân, ona rabbine Yûsuf'tan söz etmeyi… • İsra 17:52 — "Sizi çağıracağı gün, Onu överek çağrıya uyacaksınız ve Dünya'da çok kısa bir süre kaldığınızı sanacaksınız." • İsra 17:76 — Neredeyse seni bulunduğun yerden çıkman için tedirgin etmeyi başaracaklardı. Eğer öyle olsaydı, onlar da senin ardından ancak az bir süre… • Kehf 18:12 — Sonra iki gruptan hangisinin kaldıkları süreyi daha iyi hesapladığını ortaya çıkarmak için, onları tekrar uyandırdık. • Kehf 18:19 — Onları uyandırdık ve böylece birbirlerine sormaya başladılar. Onlardan birisi şu soruyu sordu: "Ne kadar kaldınız?" "Bir gün veya günün bir… • Kehf 18:25 — Onlar, mağaralarında, üç yüz yıl kaldılar ve dokuz yıl ilave ettiler. • Kehf 18:26 — De ki: "Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir." Göklerin ve yerin bilinmezi yalnızca Ona aittir. En iyi gören ve en iyi işiten… • Taha 20:40 — "Hani kız kardeşin gidip, "Size, ona bakacak birisini bulmanızda yardımcı olayım mı?" demişti. Böylece gözü aydın olsun ve üzülmesin diye… • Taha 20:103 — "Dünya hayatınız sadece on gün sürdü değil mi?" diye aralarında fısıldaşırlar. • Taha 20:104 — Biz, aralarında ne konuştuklarını çok iyi biliriz. Onlardan isabetli olanı, "Olsa olsa bir gün kaldınız." diyecek. • Müminun 23:112 — Allah: "Yeryüzünde kaç yıl kaldınız?" dedi. • Müminun 23:113 — "Bir gün veya günün bir kısmı kadar kaldık. Hesabını tutanlara sor!" dediler.

لبث kökü ne anlama gelir?

Bir yerde durup beklemek, oyalanmak temel anlamdır. Bir yerde ayrılmadan kalmak ve gecikmek de bu anlamın içindedir.

لبث (lbv) kökü Kuran'da 27 ayette, toplam 31 kez geçer.

لبث kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Durup beklemek, oyalanmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

حرف يدل على تمكث

Bir yerde ayrılmadan kalmak (Müfredât)

لبث بالمكان: أقام به ملازما له

Ağır davranan, geciken (Kitâbu'l-Ayn)

واللبث: البطيء

Lisânü'l-Arab'da لبث maddesi (İbn Manzûr)

لبث: اللَّبْثُ واللَّبَاثُ: المُكْثُ. قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: لابِثِينَ فِيها أَحْقاباً. / الفرَّاء: النَّاسُ يقرؤُون لَابِثِينَ، وَرُوِيَ عَنْ عَلْقَمَةَ أَنه قرأَ لَبِثِينَ، قَالَ: وأَجود الْوَجْهَيْنِ لَابِثِينَ، لأَن لَابِثِينَ إِذا كَانَتْ فِي مَوْضِعِ[[. 1 كذا بياض بالأَصل ولعل الساقط لفظ الفعل أو يلبثون.]] .... فَتَنْصِب كَانَتْ بالأَلِف، مثلَ الطامِعِ وَالْبَاخِلِ. قَالَ: واللَّبِثُ البطيءُ، وَهُوَ جَائِزٌ كَمَا يُقَالُ: طامِعٌ وطمِعٌ، بِمَعْنًى وَاحِدٍ. وَلَوْ قُلْتَ: هُوَ طمِعٌ فِيمَا قِبَلَكَ كَانَ جَائِزًا. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: يُقَالُ لَبِثَ لُبْثاً ولَبْثاً ولُبَاثاً، كُلُّ ذَلِكَ جَائِزٌ. وتَلَبَّثَ تَلَبُّثاً، فَهُوَ مُتَلَبِّثٌ. قَالَ الْجَوْهَرِيُّ: مَصْدَرُ لَبِثَ لَبْثاً عَلَى غَيْرِ قِيَاسٍ، لأَن الْمَصْدَرَ مِنْ فَعِلَ، بِالْكَسْرِ، قِيَاسُهُ التَّحْرِيكُ إِذا لَمْ يتعدَّ مِثْلَ تَعِب تَعَباً، قَالَ: وَقَدْ جاءَ فِي الشِّعْرِ عَلَى الْقِيَاسِ، قَالَ جَرِيرٌ: / وَقَدْ أَكُونُ عَلَى الحاجاتِ ذَا لَبَثٍ، ... وأَحْوَذِيّاً، إِذا انضمَّ الذَّعاليبُ / فَهُوَ لَابِثٌ ولبِثٌ أَيضاً. ابْنُ سِيدَهْ: لَبِثَ بِالْمَكَانِ يَلْبَثُ لَبْثاً ولُبْثاً ولَبَثَاناً ولَباثَةً ولبِيثَةً، وأَلبثتُهُ أَنا، ولبَّثْتُهُ تَلْبِيثًا، وتَلَبَّثَ: أَقام، وأَنشد ابْنُ الأَعرابي: / غرَّكِ منِّي شَعَثي ولَبَثي، ... ولِمَمٌ، حَوْلَك، مِثلُ الحُرْبُثِ / مَعْنَاهُ: أَنه شَيْخٌ كَبِيرٌ، فأَخبر أَنه إِذا مَشَى لَمْ يَلْحَقْ مِنْ ضَعْفِهِ، فَهُوَ يَتَلَبَّثُ، وَشَبَّهَ لَمَمَ الشُّبَّانِ فِي سَوَادِهَا بالحُرْبُث، وَهُوَ نَبْتٌ أَسود سَهْلِيٌّ. وأَلبثه هُوَ، قَالَ: / لَنْ يُلْبِثَ الجارَيْنِ أَنْ يَتَفَرَّقا، ... لَيْلٌ، يَكُرُّ عليهمُ، ونهارُ[[. 1 هذا البيت لجرير، وهو في ديوانه هكذا: / لا يُلبِثُ القُرَناءَ أن يتفرقوا / إلخ.]] / قَالَ أَبو حَنِيفَةَ: الْجَبْهَةُ تَسْقُطُ، وَقَدْ دفِئَتِ الأَرضُ، فإِذا حَاذَتْهَا فإِن الدِّفْءَ والرِّيَّ لَا يُلْبِثا أَن يُرْعيا، هَكَذَا حَكَاهُ يُلْبِثا، كَقَوْلِكَ يُكْرِما، قَالَ: وَلَا أَدري لِمَ جَزَمَهُ. وَلِي عَلَى هَذَا الأَمر لُبْثَةٌ أَي تَوَقُّفٌ. وشيءٌ لَبِيث: لَابِثٌ. وَقَالُوا: نَجِيثٌ لَبيثٌ، إِتباع. وَمَا لبِثَ أَن فَعَلَ كَذَا وَكَذَا. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: فَما لَبِثَ أَنْ جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ. / وَفِي الْحَدِيثِ: / فاستلبثَ الوحْيُ، وَهُوَ اسْتَفْعَلَ، مِن اللُّبْثِ الإِبطاءِ والتأَخرِ، يُقَالُ لبِثَ لَبْثاً، بِسُكُونِ الْبَاءِ، وَقَدْ تُفْتَحُ قَلِيلًا عَلَى القياس، وَقِيلَ: اللَّبْثُ الِاسْمُ واللُّبْثُ، بِالضَّمِّ، الْمَصْدَرُ. وقوسٌ لَباث: بَطِيئَةٌ، حَكَاهُ أَبُو حَنِيفَةَ، وأَنشد: / يُكَلِّفُني الحجاجُ دِرعاً ومِغْفَراً، ... وطِرْفاً كَرِيمًا رَائِعًا بِثَلاثِ / وستِّين سَهْمًا صِيغَةً يَثْربِيةً، ... وَقَوْسًا طَرُوحَ النَّبْل غيرَ لَباثِ / وإِن الْمَجْلِسَ لَيَجْمَعُ لَبيثة مِنَ النَّاسِ إِذا كَانُوا مِنْ قَبَائِلَ شتَّى.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 182 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da لبث maddesi (Halîl b. Ahmed)

اللبث: المكث، ولبث لبثا. واللبث: البطيء.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 8, s. 227 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da لبث maddesi (İbn Fâris)

اللام والباء والثاء حرف يدل على تمكث. يقال: لبث بالمكان: أقام. قال الله تعالى: {لم يلبثوا إلا ساعة من نهار} [الأحقاف: 35] .

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 228 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da لبث maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

لبث بالمكان: أقام به ملازما له. قال تعالى: فلبث فيهم ألف سنة [العنكبوت/ 14] ، فلبثت سنين في أهل مدين [طه/ 40] ، قال: كم لبثتم قالوا لبثنا يوما أو بعض يوم قالوا ربكم أعلم بما لبثتم [الكهف/ 19] ، لم يلبثوا إلا عشية [النازعات/ 46] ، لم يلبثوا إلا ساعة من نهار [الأحقاف/ 35] ، ما لبثوا في العذاب المهين [سبأ/ 14] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 733 — Şamile'de tam madde

لبث kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

لَّبِثْتُمْ (lebistum) — kalmadınız: 4 kez · لَبِثْتُمْ (lebistum) — kaldığınızı: 3 kez · يَلْبَثُوٓا۟ (yelbesu) — (dünyada) kalmamışlar: 3 kez · فَلَبِثَ (fe lebise) — (böylece) kaldı: 2 kez · لَبِثْتُ (lebistu) — geçirdim: 2 kez · لَبِثْنَا (lebisna) — kaldık: 2 kez · لَبِثُوا۟ (lebisu) — kalmadıklarına: 2 kez · تَلَبَّثُوا۟ (telebbesu) — gecikmezlerdi: 1 kez · فَلَبِثْتَ (felebiste) — sonra kaldın: 1 kez · لَبِثَ (lebise) — ve hemen: 1 kez · لَبِثْتَ ۖ (lebiste) — kaldın: 1 kez · لَّبِثْتَ (lebiste) — kaldın: 1 kez · لَبِثْتُمْ ۖ (lebistum) — kaldınız: 1 kez · لَبِثُوا۟ ۖ (lebisu) — kaldıklarını: 1 kez · لَبِثُوٓا۟ (lebisu) — (onların) kaldıkları: 1 kez · لَّـٰبِثِينَ (labisine) — kalacalardır: 1 kez · لَلَبِثَ (lelebise) — kalırdı: 1 kez · وَلَبِثْتَ (velebiste) — ve kalmadın mı?: 1 kez · وَلَبِثُوا۟ (velebisu) — ve kaldılar: 1 kez · يَلْبَثُونَ (yelbesune) — kalamazlar: 1 kez