حفظ (HfZ) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
حفظ (HfZ) kökü Kuran'da 42 ayette, toplam 44 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi gözetip korumak temel anlamdır; unutmanın karşıtıdır. Bir işe devam etmek, amelleri sayan melekler ve kızgınlık da bu köktendir. Bu sayfada kökün Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
حفظ kökü ne anlama gelir?
Bir şeyi gözetip korumak temel anlamdır; unutmanın karşıtıdır. Bir işe devam etmek, amelleri sayan melekler ve kızgınlık da bu köktendir.
حفظ (HfZ) kökü Kuran'da 42 ayette, toplam 44 kez geçer.
حفظ kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Bir şeyi gözetmek (Mekâyîsü'l-Luğa)
أصل واحد يدل على مراعاة الشيء
Unutmanın karşıtı (Kitâbu'l-Ayn)
الحفظ: نقيض النسيان
Kollamak, ilgilenmek, gözetmek (Müfredât)
ثم يستعمل في كل تفقد وتعهد ورعاية
İnsanların amellerini sayan melekler (hafaza) (Kitâbu'l-Ayn)
وهم الذين يحصون أعمال بني آدم من الملائكة
İşlere devam etmek (Kitâbu'l-Ayn)
والمحافظة: المواظبة على الأمور
Kızdırmak (Mekâyîsü'l-Luğa)
يقال أحفظني أي أغضبني
Kitâbu'l-Ayn'da حفظ maddesi (Halîl b. Ahmed)
الحفظ: نقيض النسيان، وهو التعاهد وقلة الغفلة، والحفيظ: الموكل بالشيء يحفظه. والحفظة جمع الحافظ، وهم الذين يحصون أعمال بني آدم من الملائكة 2 . والاحتفاظ: خصوص الحفظ، تقول: احتفظت به لنفسي، واستحفظته كذا، أي: سألته أن يحفظه عليك 3 . والتحفظ: قلة الغفلة حذرا من السقطة في الكلام والأمور. والمحافظة: المواظبة على الأمور من الصلوات 4 والعلم ونحوه. والحفاظ: المحافظة على المحارم ومنعها عند الحروب، والاسم منه الحفيظة، يقال: هو ذو حفيظة. وأهل الحفائظ: المحامون من وراء إخوانهم، متعاهدون لأمورهم، مانعون لعوراتهم، قال: 5 إنا أناس نلزم الحفائظا ... إذ كرهت ربيعة الكظائظا والحفظة مصدر الاحتفاظ عند ما يرى من حفيظة الرجل، تقول: أحفظته فاحتفظ حفظة أي أغضبته، قال العجاج: وحفظة أكنها ضميري 1 يفسرونه: على غضبة أجنها ضميري. وتقول: احفاظت الجيفة أي: انتفخت 2 .
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 198 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da حفظ maddesi (İbn Fâris)
الحاء والفاء والظاء أصل واحد يدل على مراعاة الشيء. يقال حفظت الشيء حفظا. والغضب: الحفيظة ; وذلك أن تلك الحال تدعو إلى مراعاة الشيء. يقال للغضب الإحفاظ ; يقال أحفظني أي أغضبني. والتحفظ: قلة الغفلة. والحفاظ: المحافظة على الأمور.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 87 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da حفظ maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
الحفظ يقال تارة لهيئة النفس التي بها يثبت ما يؤدي إليه الفهم، وتارة لضبط الشيء في النفس، ويضاده النسيان، وتارة لاستعمال تلك القوة، فيقال: حفظت كذا حفظا، ثم يستعمل في كل تفقد وتعهد ورعاية، قال الله تعالى: وإنا له لحافظون [يوسف/ 12] ، حافظوا على الصلوات [البقرة/ 238] ، والذين هم لفروجهم حافظون [المؤمنون/ 5] ، والحافظين فروجهم والحافظات [الأحزاب/ 35] ، كناية عن العفة، حافظات للغيب بما حفظ الله [النساء/ 34] ، أي: يحفظن عهد الأزواج عند غيبتهن بسبب أن الله تعالى يحفظهن، أي: يطلع عليهن، وقرئ: بما حفظ الله 1 بالنصب، أي: بسبب رعايتهن
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 244 — Şamile'de tam madde
حفظ kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
حَـٰفِظِينَ (hafizine) — bekçi olarak: 3 kez · لَحَـٰفِظُونَ (lehafizune) — koruruz: 3 kez · يُحَافِظُونَ (yuhafizune) — korurlar: 3 kez · بِحَفِيظٍۢ (bihafizin) — bekçi: 2 kez · حَـٰفِظُونَ (hafizune) — korurlar: 2 kez · حَفِيظٌ (hafizun) — iyi korur: 2 kez · حَفِيظٌۭ (hafizun) — korumaktadır: 2 kez · ٱسْتُحْفِظُوا۟ (stuhfizu) — korumakla görevlendirildiklerinden: 1 kez · حَافِظٌۭ (hafizun) — bir koruyucu: 1 kez · حَفِظَ (hafize) — kendilerini korumasına: 1 kez · حَـٰفِظًۭا ۖ (hafizen) — koruyan: 1 kez · حَفَظَةً (hafezeten) — koruyucu(melek)ler: 1 kez · حَـٰفِظَـٰتٌۭ (hafizatun) — korurlar: 1 kez · حِفْظُهُمَا ۚ (hifzuhuma) — onları koru(yup gözet)mek: 1 kez · حَـٰفِظُوا۟ (hafizu) — koruyun: 1 kez · حَفِيظٌۢ (hafizun) — (her şeyi) zapteden: 1 kez · حَفِيظٍۢ (hafizin) — koruyan: 1 kez · حَفِيظًۭا (hafizen) — bekçi: 1 kez · حَفِيظًۭا ۖ (hafizen) — bekçi: 1 kez · حَفِيظًا ۖ (hafizen) — bekçi: 1 kez
حفظ kökü hangi ayetlerde geçer?
- Bakara Suresi 238. ayet — Salâtları ve salâtı vustayı koruyucu olun. Allah için içtenlikli olmaya özen gösterin.
- Bakara Suresi 255. ayet — Allah: Ondan başka ilâh yoktur. O, sürekli diridir, koruyup gözetendir. Onda ne bir dalgınlık olur ne de Onu bir uyku…
- Nisa Suresi 34. ayet — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar. Kendi mallarından infak etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre…
- Nisa Suresi 80. ayet — Kim Resûl'e itaat ederse, Allah'a itaat etmiş olur. Kim de yüz çevirirse çevirsin; biz seni onlara bekçi olarak…
- Maide Suresi 44. ayet — Kuşkusuz, Biz, doğru yola iletici ve aydınlatıcı olan Tevrât'ı indirdik. Teslim olmuş Yahûdiler için nebiler onunla…
- Maide Suresi 89. ayet — Allah, kasıtsız yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutmaz, ancak bilinçli olarak ettiğiniz yeminlerden dolayı sorumlu…
- Enam Suresi 61. ayet — Odur kulları üzerinde kâhir olan. Üzerinize gözeticiler gönderir. Sonra da sizden birine ölüm vakti geldiği zaman…
- Enam Suresi 92. ayet — Bu, şehirlerin anası ve çevresindekileri uyarman için sana indirdiğimiz ve kendisinden öncekileri doğrulayan kutlu bir…
- Enam Suresi 104. ayet — Rabb'inizden size basiret verilmiştir. Kim gerçeği görürse kendi yararınadır, kim de gerçeği görmezse kendi…
- Enam Suresi 107. ayet — Eğer Allah dileseydi, onlar Müşrik olmazlardı. Seni onların üzerine koruyucu yapmadık. Ve Sen onların vekili de…
- Tevbe Suresi 112. ayet — Tevbe edenler, kulluk edenler, hamd edenler, seyahât edenler, rukû edenler, secde edenler, mar'ûf olanı yapıp, münker…
- Hud Suresi 57. ayet — "Eğer yüz çevirirseniz, bilin ki size iletmek üzere gönderildiğim mesajı size ilettim. Rabb'im, yerinize sizden başka…
- Hud Suresi 86. ayet — "Eğer Mü'minler iseniz, Allah'ın bıraktığı sizin için hayırlı olandır. Yoksa ben, gözetleyiciniz değilim."
- Yusuf Suresi 12. ayet — "Onu, yarın bizimle beraber gönder. Dilediğince gezip eğlensin. Biz ona sahip çıkarız."
- Yusuf Suresi 55. ayet — Yûsuf: "Beni ülkenin hazinelerinin başına tayin et. Zira ben onları korurum ve iyi bilirim." dedi.
- Yusuf Suresi 63. ayet — Babalarının yanına vardıklarında: "Ey babamız! Kardeşimizi bizimle birlikte gönder ki tahıl alalım. Yoksa bize tahıl…
- Yusuf Suresi 64. ayet — "Size güvenir miyim hiç? Bundan önce kardeşiniz hakkında da size güvenmiştim! Ama en iyi koruyucu Allah'tır ve O…
- Yusuf Suresi 65. ayet — Tahıl yüklerini açtıklarında verdikleri bedelin kendilerine geri verilmiş olduğunu gördüler. "Ey babamız! Bak…
- Yusuf Suresi 81. ayet — "Siz dönün! Babanıza deyin ki: Ey babamız! İnan ki oğlun hırsızlık yaptı. Biz bildiğimizden başka bir şeye tanıklık…
- Rad Suresi 11. ayet
- Hicr Suresi 9. ayet
- Hicr Suresi 17. ayet
- Enbiya Suresi 32. ayet
- Enbiya Suresi 82. ayet
- Müminun Suresi 5. ayet
- Müminun Suresi 9. ayet
- Nur Suresi 30. ayet
- Nur Suresi 31. ayet
- Ahzab Suresi 35. ayet
- Sebe Suresi 21. ayet
- Saffat Suresi 7. ayet
- Fussilet Suresi 12. ayet
- Şura Suresi 6. ayet
- Şura Suresi 48. ayet
- Kaf Suresi 4. ayet
- Kaf Suresi 32. ayet
- Mearic Suresi 29. ayet
- Mearic Suresi 34. ayet
- İnfitar Suresi 10. ayet
- Mutaffifin Suresi 33. ayet
- Büruc Suresi 22. ayet
- Tarık Suresi 4. ayet