مسس (mss) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

مسس (mss) kökü Kuran'da 57 ayette, toplam 61 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi elle yoklayıp dokunmak temel anlamdır; cin çarpması, kadına yaklaşmak ve kimseye dokunmama da bu anlamdan doğar. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bir şeyi elle yoklayıp dokunmak temel anlamdır; cin çarpması, kadına yaklaşmak ve kimseye dokunmama da bu anlamdan doğar. • Kuran'da 57 ayette, toplam 61 kez geçer. • Bakara 2:80 — "Sayılı günlerin dışında ateş bize dokunmaz." dediler. De ki: "Allah'tan buna dair bir söz mü aldınız? Eğer böyle ise Allah, kesinlikle… • Bakara 2:214 — Sizden öncekilerin çektikleri gibi sıkıntı ve zorluklar çekmeden Cennet'e gireceğinizi mi sandınız? Onlar, dokunan sıkıntı ve zorluklarla… • Bakara 2:236 — Dokunmadığınız veya onlar için farz kılınanı farz kılmadığınız kadınları boşamanızda bir sorumluluk yoktur. Ancak onları yararlandırın… • Bakara 2:237 — Farz kılıp da kendilerine dokunmadığınız kadınları boşarsanız, farz kılınanın yarısı onlarındır. Ancak kendisinin veya nikâh akdini elinde… • Bakara 2:275 — Ribâ yiyenler, ancak şeytânın dokunuşuyla çarptığı kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, "Alışveriş de ribâ gibidir."… • Ali İmran 3:24 — Bu dönekliklerinin nedeni, onların: "Ateş bize sayılı birkaç günün dışında dokunmayacak." şeklindeki inançlarıdır. Uydurup dinlerine… • Ali İmran 3:47 — "Rabb'im! Bana hiçbir beşer dokunmamışken, benim nasıl bir çocuğum olabilir?" dedi. Allah: "Öyle de olsa, Allah neyi dilerse onu yaratır."… • Ali İmran 3:120 — Eğer size bir hasenet dokunursa bu onları üzer. Eğer size bir kötülük isabet ederse bu onları sevindirir. Eğer sabreder ve takvâlı… • Ali İmran 3:140 — Eğer size bir sıkıntı isabet ederse, başka halklara da benzeri sıkıntı isabet etmiştir. Bu günleri, insanlar arasında döndürüp dururuz. Bu… • Ali İmran 3:174 — Ve Allah'tan gelen nimet ve lütufla kendilerine bir kötülük dokunmadan geri döndüler. Allah'ın rızasını kazandılar. Allah, Büyük Lütuf… • Maide 5:73 — Ant olsun "Allah, üçün üçüncüsüdür." diyenler Kâfir oldular. Oysaki bir tek ilâhtan başka ilâh yoktur. Ve eğer bu söylediklerinden… • Enam 6:17 — Eğer Allah, sana bir sıkıntı verirse onu Kendisinden başka giderecek yoktur. Ve eğer sana bir iyilik verirse kuşkusuz Her Şeye Kadir Olan… • Enam 6:49 — Âyetlerimizi yalanlayanlara da yaptıkları fâsıklık yüzünden azâbımız dokunacaktır. • Araf 7:73 — Semûd halkına da kardeşleri Sâlih'i gönderdik: "Ey halkım: Allah'a kulluk edin. Sizin için Ondan başka ilâh yoktur. Rabb'inizden size bir… • Araf 7:95 — Sonra kötülüğü hasenete çevirdik. Nihâyet imkânları artınca: "Atalarımızın da sıkıntılı ve bolluk günleri olmuştu." dediler. Bu yüzden, Biz… • Araf 7:188 — De ki: "Allah dilemedikçe, kendime bir yarar sağlamak ya da kendimden bir zararı uzaklaştırmak benim elimde değil. Eğer gaybı bilseydim… • Araf 7:201 — Takvâ sahipleri, şeytân onları kuşattığı zaman, düşünüp hemen gerçeği kavrarlar. • Enfal 8:68 — Eğer Allah tarafından önceden bir Kitap olmasaydı, aldığınız şeyden dolayı size mutlaka büyük bir azâp dokunurdu.

مسس kökü ne anlama gelir?

Bir şeyi elle yoklayıp dokunmak temel anlamdır; cin çarpması, kadına yaklaşmak ve kimseye dokunmama da bu anlamdan doğar.

مسس (mss) kökü Kuran'da 57 ayette, toplam 61 kez geçer.

مسس kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyi elle yoklamak, dokunmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على جس الشيء باليد

Dokunmak, el sürmek (Lisânü'l-Arab)

أمسه مسا ومسيسا: لمسته

Cin çarpmış kimse (Mekâyîsü'l-Luğa)

والممسوس: الذي به مس، كأن الجن مسته

Kadına yaklaşmak (Kitâbu'l-Ayn)

ويقال: مس المرأة ومماستها إتيانها

Dokunma yok, temas yok (Kitâbu'l-Ayn)

لا مساس أي لا مماسة

Lisânü'l-Arab'da مسس maddesi (İbn Manzûr)

مسس: مَسِسْتُه، بِالْكَسْرِ، أَمَسُّه مَسّاً ومَسيساً: لَمَسْتُه، هَذِهِ اللُّغَةُ الْفَصِيحَةُ، ومَسَسْتُه، بِالْفَتْحِ، أَمُسُّه، بِالضَّمِّ، لُغَةٌ، وَقَالَ سِيبَوَيْهِ: وَقَالُوا مِسْتُ، حَذَفُوا فأَلقَوا الْحَرَكَةَ عَلَى الْفَاءِ كَمَا قَالُوا خِفْتُ، وَهَذَا النَّحْوُ شَاذٌّ، قَالَ: والأَصل فِي هَذَا عَرَبِيٌّ كَثِيرٌ، قَالَ: وأَمَّا الَّذِينَ قَالُوا مَسْتُ فَشَبَّهُوهَا بِلَسْتُ، الْجَوْهَرِيُّ: وَرُبَّمَا قَالُوا مِسْتُ الشَّيْءَ، يَحْذِفُونَ مِنْهُ السِّينَ الأُولى وَيُحَوِّلُونَ كَسْرَتَهَا إِلى الْمِيمِ. وَفِي حَدِيثِ أَبي هُرَيْرَةَ: لَوْ رأَيْتُ الوُعُولَ تَجْرُشُ مَا بَيْنَ لابَتَيْها مَا مِسْتُها؛ هَكَذَا رُوِيَ، وَهِيَ لُغَةٌ فِي مَسْتُها؛ وَمِنْهُمْ مَنْ لَا يُحَوِّلُ كَسْرَةَ السِّينِ إِلى الْمِيمِ بَلْ يَتْرُكُ الْمِيمَ عَلَى حَالِهَا مَفْتُوحَةً، وَهُوَ مِثْلُ قَوْلِهِ تَعَالَى: فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ، يَكْسِرُ وَيَفْتَحُ، وأَصله ظَلِلْتُم وَهُوَ مِنْ شَوَاذِّ التَّخْفِيفِ؛ وأَنشد الأَخفش لِابْنِ مَغْرَاءَ: / مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَ لَهُمْ، ... حَتَّى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا / وأَمْسَسْتُه الشَّيْءَ فَمَسَّه. والمَسِيسُ: المَسُّ، وَكَذَلِكَ المِسِّيسَى مِثْلَ الخِصِّيصَى. وَفِي حَدِيثِ مُوسَى، عَلَى نَبِيِّنَا وَعَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ: ولم نجد مَسّاً مِنَ النَّصَب؛ هُوَ أَول مَا يُحَسُّ بِهِ مِنَ التَّعب. والمَسُّ؛ مَسُّك الشيءَ بِيَدِكَ. قَالَ اللَّه تَعَالَى: وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَن تُمَاسُّوهُنَّ، وَقُرِئَ: مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ*، قَالَ أَحمد بْنُ يَحْيَى: اخْتَارَ بَعْضُهُمْ / مَا لَمْ تَمَسُّوهُنّ، وَقَالَ: لأَنَّا وجَدنا هَذَا الْحَرْفَ فِي غَيْرِ مَوْضِعٍ مِنَ الْكِتَابِ بِغَيْرِ أَلف: يَمْسَسْنِي بَشَرٌ*، فَكُلُّ شَيْءٍ مِنْ هَذَا الْكِتَابِ، فَهُوَ فِعْلُ الرَّجُلِ فِي بَابِ الْغَشَيَانِ. وَفِي حَدِيثِ فَتْحِ خَيْبَرَ: / فَمَسَّهُ بِعَذَابٍ / أَي عاقَبَه. وَفِي حَدِيثِ أَبي قَتَادَةَ والمِيضَأَة: فأَتيته بِهَا فَقَالَ: مَسُّوا مِنْهَا / أَي خُذُوا مِنْهَا الْمَاءَ وتوضَّؤُوا. وَيُقَالُ: مَسِسْتُ الشيءَ أَمَسُّه مَسّاً لَمَسْتَه بِيَدِكَ، ثُمَّ اسْتُعِيرَ للأَخذ وَالضَّرْبِ لأَنهما بِالْيَدِ، وَاسْتُعِيرَ لِلْجِمَاعِ لأَنه لَمْسٌ، وللجُنون كأَن الْجِنَّ مَسَّتْه؛ يُقَالُ: بِهِ مَسٌّ مِنْ جُنُونٍ. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ* / أَي لَمْ يَمْسَسْني عَلَى جِهَةِ تزوُّجٍ، وَلَمْ أَكُ بَغِيًّا أَي وَلَا قُرِبْتُ عَلَى غَيْرِ حَدِّ التزوُّج. وماسَّ الشيءُ الشيءَ مُمَاسَّةً ومِساساً: لَقِيَه بِذَاتِهِ. وتَمَاسَّ الجِرْمانِ: مَسَّ أَحدُهما الْآخَرَ. وَحَكَى ابْنُ جِنِّي: أَمَسَّهُ إِياه فعدَّاه إِلى مَفْعُولَيْنِ كَمَا تَرَى، وَخَصَّ بَعْضُ أَهل اللُّغَةِ: فَرَسٌ مُمَسٌّ بِتَحْجيل؛ أَراد مُمَسٌّ تَحْجيلًا وَاعْتَقَدَ زِيَادَةَ الْبَاءِ كَزِيَادَتِهَا فِي قِرَاءَةِ مَنْ قرأَ: / يُذْهِبُ بالأَبصار / ويُنبِت بالدُّهن، مِنْ تَذْكِرَةِ أَبي عَلِيٍّ. ورَحِمٌ ماسَّةٌ ومَسَّاسَةٌ أَي قَرَابَة قَرِيبة. وحاجةٌ ماسَّة أَي مُهِمَّة، وَقَدْ مَسَّتْ إِليه الْحَاجَةُ. ووجَدَ مَسَّ الحُمَّى أَي رَسَّها وبَدْأَها قَبْلَ أَن تأْخذه وَتَظْهَرَ، وَقَدْ مَسَّتْه مَوَاسُّ الخَبَلِ. والمَسُّ: الجُنون. وَرَجُلٌ مَمْسُوسٌ: بِهِ مَسٌّ مِنَ الجُنون. ومُسْمِسَ الرجلُ إِذا تُخُبِّطَ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِ؛ المَسُّ: الْجُنُونُ، قَالَ أَبو عَمْرٍو: الماسُوسُ[[. قوله [الماسوس] هكذا في الأَصل، وفي شرح القاموس بالهمز. وقوله المدلس هكذا بالأصل، وفي شرح القاموس والمالوس.]] والمَمْسُوس والمُدَلَّسُ كُلُّهُ الْمَجْنُونُ. وماءٌ مَسُوسٌ: تَناولته الأَيدي، فَهُوَ عَلَى هَذَا فِي مَعْنَى مَفْعُولٍ كأَنه مُسَّ حِينَ تُنُووِل بِالْيَدِ، وَقِيلَ: هُوَ الَّذِي إِذا مَسَّ الغُلَّة ذَهَبَ بِهَا؛ قَالَ ذُو الإِصْبَع العَدْواني: / لوْ كُنْتَ مَاءً، كُنْتَ لَا ... عَذْبَ المَذاقِ وَلَا مَسُوسا، / مِلْحاً بعِيدَ القَعْرِ قَدْ ... فَلَّتْ حِجارَتُهُ الفُؤُوسا / فَهُوَ عَلَى هَذَا فَعُولٌ فِي مَعْنَى فَاعِلٍ. قَالَ شَمِرٌ: سُئِلَ أَعرابي عَنْ رَكِيَّةٍ فَقَالَ: مَاؤُهَا الشِّفاء المَسُوسُ الَّذِي يَمسُّ الغُلَّة فيَشْفِيها. والمَسُوس: الْمَاءُ الْعَذْبُ الصَّافِي. ابْنُ الأَعرابي: كُلُّ مَا شَفَى الغَلِيلَ، فَهُوَ مَسُوسٌ، لأَنه يَمُسُّ الغُلَّةَ. الْجَوْهَرِيُّ: المَسُوس مِنَ الْمَاءِ الَّذِي بَيْنَ العذْبِ والمِلح. وَرِيقَةٌ مَسُوسٌ؛ عَنِ ابْنِ الأَعرابي: تَذْهَبُ بِالْعَطَشِ؛ وأَنشد: / يَا حَبَّذا رِيقَتُكِ المَسُوسُ، ... إِذْ أَنْتِ خَوْدٌ بادِنٌ شَمُوسُ / وَقَالَ أَبو حَنِيفَةَ: كَلَأ مسوسٌ نامٍ فِي الرَّاعِيَةِ ناجعٌ فِيهَا. والمَسُوسُ: التِّرْياقُ؛ قَالَ كثيِّر: / فقَدْ أَصْبَحَ الرَّاضُونَ، إِذ أَنْتُمُ بِهَا ... مَسُوسُ البِلادِ، يَشْتَكُونَ وبالَها وَمَاءٌ مَسُوسٌ: زُعاقٌ يُحْرِق كُلَّ شَيْءٍ بمُلوحته، وَكَذَلِكَ الْجَمْعُ. ومَسَّ المرأَة وماسَّها: أَتاها. / وَلَا مَساسَ / أَي لَا تَمَسَّني. وَلَا مِساسَ / أَي لَا مُماسَّة، وَقَدْ قُرِئَ بِهِمَا. وَرُوِيَ عَنِ الْفَرَّاءِ: إِنه لَحَسَنُ المَسّ. والمَسِيس: جِمَاعُ الرجلِ المرأَةَ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لَا مِساسَ؛ قُرِئَ لَا مَساسَ، بِفَتْحِ السِّينِ، مَنْصُوبًا عَلَى التَّبْرِئَة، قَالَ: وَيَجُوزُ لَا مَساسِ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ، وَهِيَ نَفْيُ قَوْلِكَ مَساسِ فَهُوَ نَفْيُ ذَلِكَ، وَبُنِيَتْ مَساسِ[[. قوله [وبنيت مساس إلخ] كذا بالأَصل.]] عَلَى الْكَسْرِ وأَصلها الْفَتْحُ، لِمَكَانِ الأَلف فَاخْتِيرَ الْكَسْرُ لِالْتِقَاءِ السَّاكِنَيْنِ. الْجَوْهَرِيُّ: أَما قَوْلُ الْعَرَبِ لَا مَساسِ مِثْلَ قَطامِ فإِنما بُنِيَ عَلَى الْكَسْرِ لأَنه مَعْدُولٌ عَنِ الْمَصْدَرِ وَهُوَ المَسُّ، وَقَوْلُهُ / لَا مَساس / لَا تُخَالِطُ أَحداً، حَرَّمَ مُخَالَطَةَ السَّامِرِيِّ عُقُوبَةً لَهُ، وَمَعْنَاهُ أَي لَا أَمَسّ وَلَا أُمَسّ، وَيُكَنَّى بِالْمِسَاسِ عَنِ الْجِمَاعِ. والمُماسَّةُ: كِنَايَةٌ عَنِ المباضَعَة، وَكَذَلِكَ التَّمَاس؛ قَالَ تَعَالَى: مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا*. / وَفِي الْحَدِيثِ: / فأَصَبْت مِنْهَا مَا دُونَ أَن أَمَسَّها؛ يُرِيدُ أَنه لَمْ يُجَامِعْهَا. وَفِي حَدِيثِ أُم زَرْعٍ: زَوْجِي المَسُّ مَسُّ أَرْنَب؛ وصفَتْه بِلِينِ الْجَانِبِ وَحُسْنِ الخَلْقِ. قَالَ اللَّيْثُ: لَا مِساس لَا مُماسَّة أَي لَا يَمَسُّ بعضُنا بَعْضًا. وأَمَسَّه شَكْوى أَي شَكَا إِليه. أَبو عَمْرٍو: الأَسْنُ لُعْبة لَهُمْ يُسَمُّونَهَا المَسَّة والضَّبَطَة. غَيْرُهُ: والطَّريدةُ لُعْبَةٌ تُسَمِّيهَا الْعَامَّةُ المَسَّة والضَّبَطَة، فإِذا وَقَعَتْ يَدُ اللَّاعِبِ مِنَ الرَّجُلِ عَلَى بَدَنِهِ رأْسه أَو كَتِفه فَهِيَ المَسَّة، فإِذا وَقَعَتْ عَلَى رِجْلِهِ فَهِيَ الأَسْنُ. والمِسُّ: النُّحاس؛ قَالَ ابْنُ دُرَيْدٍ: لَا أَدري أَعربي هُوَ أَمْ لَا. والمَسْمَسَة والمَسْماسُ: اخْتِلَاطُ الأَمر وَاشْتِبَاهُهُ؛ قَالَ رُؤْبَةُ: / إِن كُنْتَ مِنْ أَمْرِكَ فِي مَسْماس، ... فاسْطُ عَلَى أُمِّكَ سَطْوَ المَاسِ / خَفَّفَ سِينَ المَاسِ كَمَا يُخَفِّفُونَهَا فِي قَوْلِهِمْ مَسْتُ الشيءَ أَي مَسَسْتُه قَالَ الأَزهري: هَذَا غَلَطٌ، الماسِي هُوَ الَّذِي يُدْخل يَدَهُ فِي حَياء الأُنثى لِاسْتِخْرَاجِ الْجَنِينِ إِذا نَشِب؛ يُقَالُ: مَسَيْتُها أَمْسِيها مَسْياً؛ رَوَى ذَلِكَ أَبو عُبَيْدٍ عَنِ الأَصمعي، وَلَيْسَ المَسْيُ مِنَ المَسِّ فِي شَيْءٍ؛ وأَما قَوْلُ الشَّاعِرِ: / أَحَسْنَ بِهِ فَهُنَّ إِلَيْه شُوسُ / أَراد أَحْسَسْنَ، فَحَذَفَ إِحدى السِّينَيْنِ، فافهم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 6, s. 217 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da مسس maddesi (Halîl b. Ahmed)

مسست الشيء بيدي مسا، ومست 91 ، مخفف. ورجل ممسوس من الجنون، وبه مس. والمسوس من المياه: ما نالته الأيدي، قال: لو كنت ماء كنت لا ... عذبا يذاق ولا مسوسا 92 ومساس مصدر لا اسم، ويقال: لا مساس أي لا مماسة. والرحم المساسة والماسة: القريبة، ومسته مواس الخبل 93 . ويقال: مس المرأة ومماستها إتيانها. والمسمسة و [المسماس] : اختلاط الأمر واشتباهه، قال رؤبة: إن كنت من أمرك في مسماس ... فاسط على أمك سطو الماس 94 خفف سين الماس كما يخففون في قولهم: مست الشيء أي مسست، قال ابن مغراء: مسنا السماء فنلناهم وطاء لهم 95 والماس: الذي لا يلتفت الى موعظة. ورجل ماس: خفيف.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 7, s. 208 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da مسس maddesi (İbn Fâris)

الميم والسين أصل صحيح واحد يدل على جس الشيء باليد. ومسسته أمسه. وربما قالوا: مسست أمس. والممسوس: الذي به مس، كأن الجن مسته. والمسوس من الماء: ما نالته الأيدي. قال: لو كنت ماء كنت لا ... عذب المذاق ولا مسوسا.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 271 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da مسس maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

المس كاللمس لكن اللمس قد يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، كما قال الشاعر:

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 766 — Şamile'de tam madde

مسس kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

مَسَّ (messe) — dokunduğu: 7 kez · مَسَّهُ (messehu) — dokunduğu: 4 kez · تَمَسُّوهَا (temessuha) — ona dokundurmayın: 3 kez · تَمَسُّوهُنَّ (temessuhunne) — henüz dokunmadan: 3 kez · مَسَّنِىَ (messeniye) — bana dokundu: 3 kez · يَمْسَسْكَ (yemseske) — sana dokundursa: 3 kez · تَمَسَّنَا (temessena) — bize dokunmayacak: 2 kez · لَمَسَّكُمْ (lemessekum) — size mutlaka dokunurdu: 2 kez · مَسَّتْهُ (messethu) — kendisine dokunan: 2 kez · مَسَّكُمُ (messekumu) — size dokunduğu: 2 kez · مَسَّنَا (messena) — bize dokundu: 2 kez · يَمْسَسْنِى (yemsesni) — bana dokunmadı: 2 kez · يَمَسُّنَا (yemessuna) — bize dokunmaz: 2 kez · يَمَسُّهُمُ (yemessuhumu) — dokunacaktır: 2 kez · ٱلْمَسِّ ۚ (l-messi) — dokunup: 1 kez · تَمْسَسْكُمْ (temseskum) — size dokunsa: 1 kez · تَمْسَسْهُ (temseshu) — değmese (bile): 1 kez · فَتَمَسَّكُمُ (fetemessekumu) — yoksa size dokunur: 1 kez · لَيَمَسَّنَّ (leyemessenne) — elbette dokunacaktır: 1 kez · مِسَاسَ ۖ (misase) — bana dokunmayın!: 1 kez