تحت (tHt) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

تحت (tHt) kökü Kuran'da 50 ayette, toplam 51 kez geçer. Temel anlamı: Tek bir anlamı vardır: bir şeyin altı. Üstün karşıtı olan yönü bildirir; halkın aşağı ve değersiz sayılan kesimi de bu sözle anılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Tek bir anlamı vardır: bir şeyin altı. Üstün karşıtı olan yönü bildirir; halkın aşağı ve değersiz sayılan kesimi de bu sözle anılır. • Kuran'da 50 ayette, toplam 51 kez geçer. • Bakara 2:25 — Îmân edip, sâlihâtı yapanları; içlerinde ırmaklar akan cennetler ile müjdele. Onlara ne zaman yiyecek bir şey sunulsa: "Bu daha önce… • Bakara 2:266 — Sizden biriniz ister mi ki: Kendisi yaşlanmış ve bakıma muhtaç çocukları da varken, içinde nehirler akan, her türlü meyvesi olan, hurma ve… • Ali İmran 3:15 — De ki: "Size bundan daha hayırlısını haber vereyim mi? Takvâ sahipleri için, Rabb'lerinin katında, içinde sürekli kalacakları, içinden… • Ali İmran 3:136 — İşte onların yaptıklarının karşılığı, Rabb'lerinin bağışlaması ve içinden ırmaklar akan ve içinde sürekli kalacakları Cennetlerdir. Böyle… • Ali İmran 3:195 — Ve Rabb'leri, onlara cevap verdi: "Ben, sizden; erkek olsun, kadın olsun -ki hepiniz birbirinizdensiniz- iyi şeyler yapanların… • Ali İmran 3:198 — Fakat Rabb'lerine karşı gelmekten sakınan kimseler için, içinden ırmaklar akan Cennetler vardır. Onlar, orada sürekli kalıcıdırlar. Bu… • Nisa 4:13 — İşte bunlar, Allah'ın yasalarıdır. Kim Allah'a ve Resûl'üne itaat ederse, onu içinden ırmaklar akan Cennetlere koyacak, orada sürekli… • Nisa 4:57 — Îmân edip sâlihâtı yapanları da altlarından ırmaklar akan Cennetlere koyacağız. Onlar, orada kesintisiz olarak sürekli kalıcıdırlar. Orada… • Nisa 4:122 — Îmân edip, sâlihâtı yapanları, içinde kesintisiz ve ebedi olarak kalacakları, altlarından ırmaklar akan Cennetlere koyacağız. Allah'ın… • Maide 5:12 — Doğrusu Allah İsrâîloğulları'ndan kesin söz aldı. Onlardan on iki temsilci gönderdik. Ve Allah, "Sizinle beraberim." dedi. Ant olsun eğer… • Maide 5:66 — Eğer onlar, Tevrât'ı, İncil'i ve Rabb'lerinden kendilerine indirileni gereğince uygulasalardı hem üstlerinden hem de ayaklarının altından… • Maide 5:85 — Böyle söylemelerinden dolayı Allah da karşılık olarak içinden ırmaklar akan Cennetlerle ödüllendirdi. Onlar, orada sürekli kalacaklardır… • Maide 5:119 — Allah: "Bugün, doğruluklarının doğrulara fayda sağlayacağı gündür." dedi. Onlar için, içinden nehirlerin aktığı Cennetler vardır. Orada… • Enam 6:6 — Kendilerinden önce nice nesilleri yok ettiğimizi idrak etmiyorlar mı? Yeryüzünde size vermediğimiz imkânları onlara vermiştik. Üzerlerine… • Enam 6:65 — De ki: "Sizin üstünüzden ve ayaklarınızın altından azâp göndermeye, sizi topluluklar halinde ayırıp kiminizin hıncını kiminize tattırmaya… • Araf 7:43 — Göğüslerinde tasadan ne varsa çıkarıp almışızdır. Yanı başlarında ırmaklar akmaktadır. Derler ki: "Bizi buna ulaştıran Allah'a hamdolsun… • Tevbe 9:72 — Allah, Mü'min erkeklere ve Mü'min kadınlara, içinden ırmaklar akan, içinde sürekli kalacakları Cennetler ve Adn Cennetleri'nde temiz… • Tevbe 9:89 — Allah, onlar için içinden ırmaklar akan, içinde süresiz kalacakları Cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kazanç budur. • Tevbe 9:100 — Muhacir ve Ensar'dan, öne geçenlerden ve iyilikte onları izleyenlerden Allah razı olmuştur. Onlar da Ondan razı olmuştur. Onlara, içinde… • Yunus 10:9 — Îmân edip, sâlihâtı yapanlara gelince, îmânlarından dolayı Rabb'leri onları doğru yola iletir ve içlerinden ırmaklar akan Na'im…

تحت kökü ne anlama gelir?

Tek bir anlamı vardır: bir şeyin altı. Üstün karşıtı olan yönü bildirir; halkın aşağı ve değersiz sayılan kesimi de bu sözle anılır.

تحت (tHt) kökü Kuran'da 50 ayette, toplam 51 kez geçer.

تحت kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyin altı (Mekâyîsü'l-Luğa)

كلمة واحدة، تحت الشيء

Üstün karşıtı olan yön (Müfredât)

تحت مقابل لفوق

Üstün zıddı (Lisânü'l-Arab)

وتحت: نقيض فوق

Ayrık şeyler için kullanılır (Müfredât)

يستعمل في المنفصل

Halkın aşağı, değersiz kesimi (Lisânü'l-Arab)

وقوم تحوت: أرذال سفلة

Lisânü'l-Arab'da تحت maddesi (İbn Manzûr)

تحت: تَحْتَ: إِحْدى الجهاتِ السِّتِّ المُحيطة بالجِرْمِ، تَكُونُ مَرَّةً ظَرْفًا، ومرَّة اسْمًا، وَتُبْنَى فِي حَالِ الِاسْمِيَّةِ عَلَى الضَّمِّ، فَيُقَالُ: مِنْ تَحْتُ. وتَحْتُ: نَقِيضُ فَوْقُ. وقومٌ تُحوتٌ: أَرذالٌ سَفِلةٌ. وَفِي الْحَدِيثِ: / لَا تَقُومُ الساعةُ حَتَّى تَظْهَرَ التُّحوتُ، ويَهْلِكَ الوُعُول؛ يَعْنِي الَّذِينَ كَانُوا تَحْتَ أَقدام الناسِ، لَا يُشعَرُ بِهِمْ وَلَا يُؤْبَه لَهُمْ لِحَقَارَتِهِمْ، وَهُمُ السِّفْلَةُ والأَنْذالُ؛ والوُعُولُ: الأَشْرافُ. قَالَ ابْنُ الأَثير: جَعَلَ التَّحتَ الَّذِي هُوَ ظَرْفٌ اسْماً، فأَدْخَلَ عَلَيْهِ لامَ التَّعْرِيفِ، وجَمَعه؛ وَقِيلَ: أَرادَ بِظُهُورِ التُحُوتِ، ظُهُورَ الكُنوز الَّتِي تَحْتَ الأَرض؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ أَبي هُرَيْرَةَ، وذَكَرَ أَشْراطَ الساعةِ، فَقَالَ: وإِنَّ مِنْهَا أَن تَعْلُوَ التُحُوتُ الوُعولَ / أَي يَغْلِبَ الضُّعَفاءُ مِنَ النَّاسِ أَقْوياءَهم، شَبَّه الأَشْرافَ بالوُعُول لارْتِفاع مَساكنها. وَالتَّحْتَحَةُ: الْحَرَكَةُ[[. قوله [والتحتحة الحركة] لم يذكر ذَلِكَ فِي حَرْفِ الْحَاءِ ظناً منه أَن موضعه حرف التاء وليس كذلك كما لا يخفى.]]. وَمَا تَتَحْتحَ مِنْ مَكَانِهِ أَي مَا تَحَرَّكَ. قَالَ الأَزهري: لَوْ جَاءَ فِي الْحِكَايَةِ تَحْتَحَه تَشْبِيهًا بِشَيْءٍ، لَجَازَ وحسن.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 17 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da تحت maddesi (İbn Fâris)

التاء والحاء والتاء كلمة واحدة، تحت الشيء. والتحوت: الدون من الناس وفي الحديث: تهلك الوعول وتظهر التحوت . والوعول: الكبار والعلية.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 341 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da تحت maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

تحت مقابل لفوق، قال تعالى: لأكلوا من فوقهم ومن تحت أرجلهم [المائدة/ 66] ، وقوله تعالى: جنات تجري من تحتها الأنهار [الحج/ 23] ، تجري من تحتهم [يونس/ 9] ، فناداها من تحتها [مريم/ 24] ، يوم يغشاهم العذاب من فوقهم ومن تحت أرجلهم [العنكبوت/ 55] . و تحت : يستعمل في المنفصل، و أسفل في المتصل، يقال: المال تحته، وأسفله أغلظ من أعلاه، وفي الحديث: لا تقوم الساعة حتى يظهر التحوت 4 أي: الأراذل من الناس. وقيل: بل ذلك إشارة إلى ما قال سبحانه: وإذا الأرض مدت وألقت ما فيها وتخلت [الانشقاق/ 3- 4] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 164 — Şamile'de tam madde

تحت kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

تَحْتِهَا (tehtiha) — altlarından: 34 kez · تَحْتَ (tehte) — altında: 4 kez · تَحْتِ (tehti) — altından: 3 kez · تَحْتِهِمُ (tehtihimu) — altlarından: 3 kez · تَحْتِهِمْ (tehtihim) — altlarından: 2 kez · تَحْتَكِ (tehteki) — alt tarafında: 1 kez · تَحْتِهَآ (tehtiha) — altından: 1 kez · تَحْتَهَا (tehteha) — altlarından: 1 kez · تَحْتَهُۥ (tehtehu) — altında: 1 kez · تَحْتِىٓ ۖ (tehti) — altımdan: 1 kez