جيا (jyA) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

جيا (jyA) kökü Kuran'da 262 ayette, toplam 278 kez geçer. Temel anlamı: Aralarında ortak kıyas bulunmayan iki kelime taşır: gelmek ve kalenin çevresinde toplanan su. Kur'an'da en çok gelmek ve bir şeyi getirmek anlamıyla geçer. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Aralarında ortak kıyas bulunmayan iki kelime taşır: gelmek ve kalenin çevresinde toplanan su. Kur'an'da en çok gelmek ve bir şeyi getirmek anlamıyla geçer. • Kuran'da 262 ayette, toplam 278 kez geçer. • Bakara 2:71 — Mûsâ: "Allah, onun ekin sulayarak, çifte koşularak yıpranmamış; alacası olmayan, kusursuz bir sığır olduğunu söylüyor." dedi. Onlar: "İşte… • Bakara 2:87 — Ant olsun ki Mûsâ'ya Kitâp'ı verdik. Ardı sıra resûller gönderdik. Meryem Oğlu İsa'ya da beyyinâtı verdik ve onu Kudus'un Rûhu ile… • Bakara 2:89 — Onlara, Allah katından yanlarındakini tasdik edici bir Kitâp gelince; daha önce Allah'tan Kâfirlere karşı üstünlük kazanmak için böyle bir… • Bakara 2:92 — Gerçekten Mûsâ size beyyinât ile geldi. Sonra siz onun arkasından buzağı figürünü yaptınız. İşte siz, o zâlimlersiniz. • Bakara 2:101 — Ne zaman onlara, Allah'tan, yanlarındakini tasdik edici bir resûl gelse, Kitâp Ehli'nden bir grup, sanki hiç haberleri yokmuş gibi, resûlün… • Bakara 2:120 — Yahudiler ve Nesârâ, sen onların milletlerine uymadıkça senden asla razı olmazlar. De ki: "Gerçek şu ki; doğru yol Allah'ın yoludur." Ve… • Bakara 2:145 — Ant olsun ki Kitâp verilenlere hangi âyeti getirirsen getir, yine de onlar senin kıblene uymazlar. Sen de onların kıblesine uyacak… • Bakara 2:209 — Size gelen açık kanıtlara rağmen yine de ayağınız kayarsa, şunu iyi bilin ki Allah, Mutlak Üstün Olan'dır, En İyi Hüküm Veren'dir. • Bakara 2:211 — İsrâîloğulları'na sor; Biz, onlara nice açık âyetler verdik. Kim, Allah'ın nimeti kendisine geldikten sonra onu değiştirirse; artık… • Bakara 2:213 — İnsânlar bir tek ümmetti. Allah; onlara, haber verici ve uyarıcı nebîler gönderdi. Anlaşmazlığa düştükleri konularda aralarında hakk ile… • Bakara 2:253 — İşte o resûller ki her birine farklı lütuflarda bulunduk. Allah, onların kimisi ile konuşmuş, kimisinin de derecelerini yükseltmiştir… • Bakara 2:275 — Ribâ yiyenler, ancak şeytânın dokunuşuyla çarptığı kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, "Alışveriş de ribâ gibidir."… • Ali İmran 3:19 — Kuşkusuz, Allah katında din, İslâm'dır. Kitâp verilenler, kendilerine bilgi geldikten sonra ihtirasları nedeniyle ihtilafa düştüler. Kim… • Ali İmran 3:49 — Bir Resûl olarak İsrâîloğulları'na: "Doğrusu size Rabb'inizden bir âyetle geldim. Sizin için çamurdan kuş şeklinde bir şey yaratırım. Ona… • Ali İmran 3:50 — "Ben, size Rabb'inizden, elinizin altında bulunan Tevrât'ı tasdik edici olarak ve daha önce size harâm kılınmış bazı şeyleri helâl kılmak… • Ali İmran 3:61 — Sana gelen ilimden sonra, her kim seninle tartışmaya girerse, onlara de ki: "Gelin çocuklarımızı ve çocuklarınızı, kadınlarımızı ve… • Ali İmran 3:81 — Hani Allah, nebilerden söz almıştı: "Size, Kitâp ve Hikmet verdim; şimdi yanınızdakini tasdik eden bir resûl geldiğinde, ona kesinlikle… • Ali İmran 3:86 — Îmân ettikten, Resûl'ün Hakk olduğuna tanıklık ettikten ve kendilerine apaçık kanıtlar geldikten sonra, Kâfir olan bir halka, Allah nasıl… • Ali İmran 3:105 — Kendilerine apaçık belgeler geldikten sonra, ayrılığa düşüp parçalanan kimseler gibi olmayın. Onlar için büyük bir azâp vardır.

جيا kökü ne anlama gelir?

Aralarında ortak kıyas bulunmayan iki kelime taşır: gelmek ve kalenin çevresinde toplanan su. Kur'an'da en çok gelmek ve bir şeyi getirmek anlamıyla geçer.

جيا (jyA) kökü Kuran'da 262 ayette, toplam 278 kez geçer.

جيا kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

İki ayrı kelime, ortak kıyası yok (Mekâyîsü'l-Luğa)

كلمتان من غير قياس بينهما

Gelmek (Lisânü'l-Arab)

المجيء: الإتيان

Bir şeyi getirmek (Lisânü'l-Arab)

وأجأته أي جئت به

Kale çevresinde toplanan su (Mekâyîsü'l-Luğa)

والجئة: مجتمع الماء حوالي الحصن

Lisânü'l-Arab'da جيا maddesi (İbn Manzûr)

جيأ: المَجِيء: الإِتيان. جَاءَ جَيْئاً ومَجِيئاً. وَحَكَى سِيبَوَيْهِ عَنْ بَعْضِ الْعَرَبِ هُوَ يَجِيكَ بِحَذْفِ الْهَمْزَةِ. وَجَاءَ يَجيءُ جَيْئةً، وَهُوَ مِنْ بِنَاءِ الْمَرَّةِ الْوَاحِدَةِ إِلَّا أنه وُضِع مَوْضِعَ الْمَصْدَرِ مِثْلُ الرَّجْفةِ والرحْمة. وَالِاسْمُ الجِيئَةُ عَلَى فِعْلةٍ، بِكَسْرِ الْجِيمِ، وَتَقُولُ: جئْت مَجِيئاً حَسناً، وَهُوَ شَاذٌّ لأَن الْمَصْدَرَ مِنْ فعَلَ يَفْعِلُ مَفْعَلٌ بِفَتْحِ الْعَيْنِ، وَقَدْ شَذَّتْ مِنْهُ حُرُوفٌ فَجَاءَتْ عَلَى مَفْعِلٍ كالمَجِيء والمَحِيضِ والمَكيل والمَصِير. وأَجَأْتُه أَي جِئتُ بِهِ. وجايأَني، عَلَى فاعَلني، وَجَاءَانِي فَجِئْتُه أَجِيئه أَي غالبَني بِكَثْرَةِ المَجيء فغلَبْتُه. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: صَوَابُهُ جايأَنِي؛ قَالَ: وَلَا يَجُوزُ مَا ذَكَرَهُ إلَّا عَلَى الْقَلْبِ. وَجَاءَ بِهِ، وأَجاءه، وإِنه لَجَيَّاءٌ بِخَيْرٍ، وجَثَّاءٌ، الأَخيرة نَادِرَةٌ. وَحَكَى ابْنُ جِنِّي رَحِمَهُ اللَّهُ: جائِيٌّ عَلَى وَجْهِ الشُّذُوذِ. وَجَايَا: لُغَةٌ فِي جَاءَا، وَهُوَ مِنَ البَدليّ. ابْنُ الأَعرابي: جايأَني الرجل من قُرْب أَي قابَلَني ومَرَّ بِي، مُجايأَة أَي مُقَابَلَةً؛ قَالَ الأَزهري: هُوَ مِنْ جِئْتُه مَجيئاً ومَجِيئةً: فأَنا جاءٍ. أَبو زَيْدٍ: جايَأْتُ فُلَانًا: إِذَا وافَقْت مَجِيئَه. وَيُقَالُ: لَوْ قَدْ جاوَزْتَ هَذَا الْمَكَانَ لجايَأْتَ الغَيْث مُجايأَةً وجِياءً أَي وَافَقْتَهُ. وَتَقُولُ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَاءَ بِكَ أَي الْحَمْدُ للهِ إذْ جِئتَ، وَلَا تَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جِئْتَ. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: الصَّحِيحُ مَا وَجَدْتُهُ بِخَطِّ الْجَوْهَرِيِّ فِي كِتَابِهِ عِنْدَ هَذَا الْمَوْضِعِ، وَهُوَ: الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَاءَ بِكَ، والحمدُ للهِ إذْ جِئْتَ، هَكَذَا بِالْوَاوِ فِي قَوْلِهِ: وَالْحَمْدُ لِلَّهِ إِذْ جِئْتَ، عِوَضًا مِنْ قَوْلِهِ: أَي الحمدُ لِلَّهِ إذْ جِئْتَ؛ قَالَ: ويقوِّي صِحَّة هَذَا قَوْلُ ابْنِ السِّكِّيتِ، تَقُولُ: الْحَمْدُ للهِ إذْ كَانَ كَذَا وَكَذَا، وَلَا تَقُلْ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَانَ كَذَا وَكَذَا، حَتَّى تَقُولَ بِهِ أَو مِنْه أَو عَنه. وَإِنَّهُ لحَسَنُ الجِيئة أَي الحالةِ الَّتِي يَجيء عَلَيْهَا. وأَجاءَه إِلَى الشَّيْءِ: جاءَ بِهِ وأَلجأَه واضْطَرَّه إِلَيْهِ؛ قَالَ زُهَيْرُ بْنُ أَبي سُلْمى: / وجارٍ، سارَ مُعْتَمِداً إليْكُم، ... أَجاءَتْهُ المخافةُ والرَّجاء / قَالَ الفرَّاء: أَصله مِنْ جِئْتُ، وَقَدْ جَعَلَتْهُ العَرب إِلْجَاءً. وَفِي الْمَثَلِ: شَرٌّ مَا أَجاءَك إِلَى مُخَّةِ العُرْقُوب، وشَرٌّ مَا يُجِيئُك إِلَى مُخَّةِ عُرْقُوب؛ قَالَ الأَصمعي: وَذَلِكَ أَنّ العُرْقوب لَا مُخَّ فِيهِ وَإِنَّمَا يُحْوَجُ إِلَيْهِ مَنْ لَا يَقدِرُ عَلَى شَيْءٍ؛ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ: شَرٌّ مَا أَلجأَك، وَالْمَعْنَى وَاحِدٌ، وَتَمِيمٌ تَقُولُ: شَرٌّ مَا أَشاءَك، قَالَ الشَّاعِرُ: / وشَدَدْنا شَدَّةً صادِقةً، ... فأَجاءتْكم إِلَى سَفْحِ الجَبَلْ / وَمَا جاءتْ حاجَتَك أَي مَا صارَتْ. قَالَ سِيبَوَيْهِ: أَدخلَ التأْنيثَ عَلَى مَا حَيْثُ كانتِ الْحَاجَةُ؛ كَمَا قَالُوا: مَن كَانَتْ أُمَّك، حَيْثُ أَوْقَعُوا مَنْ عَلَى مُؤَنث، وَإِنَّمَا صُيِّر جَاءَ بِمَنْزِلَةِ كَانَ فِي هَذَا الْحَرْفِ لأَنه بِمَنْزِلَةِ الْمَثَلِ، كَمَا جَعَلُوا عَسَى بِمَنْزِلَةِ كَانَ فِي قَوْلِهِمْ: عَسَى الغُوَيْرُ أَبْؤُساً، وَلَا تَقُولُ: عَسِيت أَخانا. والجِئاوةُ والجِياء والجِياءة: وِعاء تُوضَعُ فيه القِدْر، وَقِيلَ هِيَ كلُّ مَا وُضِعَت فِيهِ مِنْ خَصفَةٍ أَو جِلْدٍ أَو غَيْرِهِ؛ وَقَالَ الأَحمر: هِيَ الجِواءُ والجِياء؛ وَفِي حَدِيثِ عليٍّ: لأَنْ أَطَّلِيَ بِجِواءِ قِدْرٍ أَحَبُّ إليَّ مِنْ أَنْ أَطَّليَ بزَعْفَرانٍ. / قَالَ: وَجَمْعُ الجِئاء[[. قوله [قال وجمع إلخ] يعني ابن الأَثير ونصه وجمعها (أي الجواء) أَجْوِيَةٌ وَقِيلَ هِيَ الْجِئَاءُ مهموز وجمعها أجئية ويقال لها الجيا بلا همز انتهى. وبهامشها جواء القدر سوادها.]] أَجْئِيةٌ، وَجَمْعُ الجِواء أَجْوِيةٌ. الْفَرَّاءُ: جَأَوْتُ البُرْمَةَ: رَقَعْتُها، وَكَذَلِكَ النَّعل. اللَّيْثُ: جِياوةُ: اسْمُ حَيٍّ مِنْ قَيْسٍ قَدْ دَرَجُوا ولا يُعْرَفُون. / وجَيَّأْتُ القِرْبةَ: خِطْتُها. قَالَ الشَّاعِرُ: / تَخَرَّقَ ثَفرُها، أَيَّام خُلَّتْ، ... عَلَى عَجَلٍ، فجِيبَ بِهَا أَدِيمُ / فجَيَّأَها النِّساءُ، فَخانَ مِنْها، ... كَبَعْثاةٌ ورادِعةٌ رَدُوم / ابْنُ السِّكِّيتِ: امْرأَةٌ مُجَيَّأَةٌ: إِذَا أُفْضِيَتْ، فَإِذَا جُومِعَتْ أَحْدَثَتْ. وَرَجُلٌ مُجَيَّأ: إِذَا جامَعَ سَلَحَ. وَقَالَ الْفَرَّاءُ فِي قَوْلِ اللَّهِ: فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ إِلى جِذْعِ النَّخْلَةِ؛ هُوَ مِنْ جِئْتُ، كَمَا تَقُولُ: فَجَاءَ بِهَا المَخاضُ، فَلَمَّا أُلقِيَتِ الباءُ جُعل فِي الفِعْل أَلِفٌ، كَمَا تَقُولُ: آتَيْتُكَ زَيْداً، تُرِيدُ: أَتَيْتُك بِزَيْدٍ. والجايئةُ: مِدَّةُ الجُرْح والخُرَاجِ وَمَا اجْتَمَعَ فِيهِ مِنَ المِدَّة والقَيْحِ؛ يُقَالُ: جاءتْ جايِئةُ الجِراحِ. والجِئَةُ والجِيئَةُ: حُفْرةٌ فِي الهَبْطةِ يَجْتَمِعُ فِيهَا الْمَاءُ، والأَعرف: الجِيَّةُ، مِنَ الجَوَى الَّذِي هُوَ فسادُ الجَوْف لأَنَّ الماءَ يَأْجِنُ هُنَاكَ فيَتَغَيَّر، وَالْجَمْعُ جَيْءٌ. وَفِي التَّهْذِيبِ: الجَيْأَةُ: مُجْتَمَعُ مَاءٍ فِي هَبْطةٍ حَوَالَيِ الحُصُونِ؛ وَقِيلَ: الجَيْأَةُ: الْمَوْضِعُ الَّذِي يَجْتَمِع فِيهِ الْمَاءُ؛ وَقَالَ أَبو زَيْدٍ: الجَيْأَةُ: الحُفْرة الْعَظِيمَةُ يَجْتَمِع فِيهَا مَاءُ الْمَطَرِ وتُشْرِعُ الناسُ فِيهِ حَشُوشَهم؛ قَالَ الْكُمَيْتُ: / ضفادِعُ جَيْأَةٍ حَسِبَتْ أَضاةً، ... مُنَضِّبةً، سَتَمْنَعُها، وطِينا / وجَيْئةَ الْبَطْنِ: أَسْفل مِنَ السُّرَّةِ إِلَى الْعَانَةِ. والجَيْئةُ: قِطعة يُرْقَعُ بِهَا النَّعل، وَقِيلَ: هِيَ سَيْرٌ يُخاط بِهِ. وَقَدْ أَجاءها. والجِيءُ والجَيءُ: الدُّعاء إِلَى الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ، وَهُوَ أَيضاً دُعَاءُ الإِبل إِلَى الْمَاءِ؛ قَالَ مُعَاذٌ الْهَرَّاءُ: / وَمَا كانَ عَلَى الجِيء، ... وَلَا الهِيءِ امْتِداحِيكا / وَقَوْلُهُمْ: لَوْ كَانَ ذَلِكَ فِي الهِيء والجِيء مَا نَفَعَه؛ قَالَ أَبو عَمْرٍو: الهِيءُ: الطَّعَامُ، والجِيءُ: الشَّرابُ. وَقَالَ الأُموي: هُما اسْمانِ مِنْ قَوْلِهِمْ: جَأْجَأْتُ بالإِبل إِذَا دَعَوْتها للشُّرْب، وهَأْهَأْتُ بِهَا: إِذَا دَعَوْتها للعَلف.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 1, s. 51 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da جيا maddesi (Halîl b. Ahmed)

الصّاروج. والجيّار: بلیار: حَلَق7" الحلق یاحذ عند أكل السسّمْن.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da جيا maddesi (İbn Fâris)

الجيم والياء والهمزة كلمتان من غير قياس بينهما. يقال جاء يجيء مجيئا. ويقال جاءاني فجئته، أي غالبني بكثرة المجيء [فغلبته] . والجيئة: مصدر جاء. والجئة: مجتمع الماء حوالي الحصن وغيره. ويقال هي جيئة بالكسر والتثقيل.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 497 — Şamile'de tam madde

جيا kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

جَآءَ (ca'e) — gelince: 57 kez · جَآءَهُم (ca'ehum) — onlara gelince: 15 kez · جَآءَهُمْ (ca'ehum) — onlara geldi: 13 kez · جَآءَتْهُمْ (ca'ethum) — onlara gelince: 11 kez · جَآءَكَ (ca'eke) — sana gelen: 11 kez · جَآءَهُمُ (ca'ehumu) — kendilerine geldikten: 11 kez · جَآءَكُمْ (ca'ekum) — size geldi: 10 kez · وَجَآءَ (ve ca'e) — ve geldiler: 10 kez · جَآءَكُم (ca'ekum) — size geldi: 9 kez · جَآءَتْ (ca'et) — gelince: 8 kez · جَآءَتْهُمُ (ca'ethumu) — gelmiş olduktan: 7 kez · جَآءُو (ca'u) — geldiklerinde: 6 kez · أَجِئْتَنَا (eci'tena) — bize getirdin mi?: 5 kez · جَآءَنَا (ca'ena) — bize geldi: 5 kez · جَآءُوكَ (ca'uke) — sana geldikleri: 5 kez · جِئْتَ (ci'te) — sen yaptın: 5 kez · جَآءَكُمُ (ca'ekumu) — size geldi: 4 kez · جِئْتُكُم (ci'tukum) — size getirdim: 4 kez · جِئْنَا (ci'na) — biz gelmedik: 4 kez · جَآءَتْكُم (ca'etkum) — size geldi: 3 kez

جيا kökü hangi ayetlerde geçer?

جيا kökünün geçtiği 262 ayetin ilk 120 tanesi: