اله (Alh) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
اله (Alh) kökü Kuran'da 124 ayette, toplam 147 kez geçer. Temel anlamı: Tek temel anlamı ibadettir; ilâh, kendisine kulluk edilen demektir. Allah adı da bu köktendir; insanların taptığı her şeye de onlar katında ilâh denir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
اله kökü ne anlama gelir?
Tek temel anlamı ibadettir; ilâh, kendisine kulluk edilen demektir. Allah adı da bu köktendir; insanların taptığı her şeye de onlar katında ilâh denir.
اله (Alh) kökü Kuran'da 124 ayette, toplam 147 kez geçer.
اله kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Kulluk, ibadet (Mekâyîsü'l-Luğa)
أصل واحد، وهو التعبد
Kendisine ibadet edildiği için ilâh (Mekâyîsü'l-Luğa)
وسمي بذلك لأنه معبود
Allah'tan başka tapınılan her şey (Lisânü'l-Arab)
وكل ما اتخذ من دونه معبودا إله عند متخذه
Allah adı: ilâhtan, yalnız Yaratıcı'ya özgü (Müfredât)
فخص بالباري تعالى
Taptıkları için güneş (ilâhe) (Müfredât)
وسموا الشمس إلاهة لاتخاذهم إياها معبودا
Lisânü'l-Arab'da اله maddesi (İbn Manzûr)
أله: الإِلَهُ: اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ، وَكُلُّ مَا اتُّخِذَ مِنْ دُونِهِ مَعْبُودًا إلَهٌ عِنْدَ مُتَّخِذِهِ، وَالْجَمْعُ آلِهَةٌ. والآلِهَةُ: الأَصنام، سُمُّوا بِذَلِكَ لِاعْتِقَادِهِمْ أَن الْعِبَادَةَ تَحُقُّ لَهَا، وأَسماؤُهم تَتْبَعُ اعْتِقَادَاتِهِمْ لَا مَا عَلَيْهِ الشَّيْءُ فِي نَفْسِهِ، وَهُوَ بَيِّنُ الإِلَهةِ والأُلْهانيَّةِ: وَفِي حَدِيثِ وُهَيْب بْنِ الوَرْد: إِذَا وَقَعَ الْعَبْدُ فِي أُلْهانيَّة الرَّبِّ، ومُهَيْمِنِيَّة الصِّدِّيقين، ورَهْبانِيَّةِ الأَبْرار لَمْ يَجِدْ أَحداً يأْخذ بِقَلْبِهِ / أَي لَمْ يَجِدْ أَحداً يُعْجِبُهُ وَلَمْ يُحِبَّ إلَّا اللَّهَ سُبْحَانَهُ؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: هُوَ مأْخوذ مِنْ إلَهٍ، وَتَقْدِيرُهَا فُعْلانِيَّة، بِالضَّمِّ، تَقُولُ إلَهٌ بَيِّنُ الإِلَهيَّة والأُلْهانِيَّة، وأَصله من أَلِهَ يَأْلَهُ إذا تَحَيَّر، يُرِيدُ إِذَا وَقَعَ الْعَبْدُ فِي عَظَمَةِ اللَّهِ وَجَلَالِهِ وَغَيْرِ ذَلِكَ مِنْ صِفَاتِ الرُّبُوبِيَّةِ وصَرَفَ وَهْمَه إِلَيْهَا، أَبْغَضَ النَّاسَ حَتَّى لَا يَمِيلُ قَلْبُهُ إِلَى أَحد. الأَزهري: قَالَ اللَّيْثُ بَلَغَنَا أَن اسْمَ اللَّهِ الأَكبر هُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إلَّا هُوَ وَحْدَهُ[[. قوله [إلا هو وحده] كذا في الأَصل المعوّل عليه، وفي نسخة التهذيب: اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ والله وحده انتهى. ولعله إلا الله وحده]]: قَالَ: وَتَقُولُ الْعَرَبُ للهِ مَا فَعَلْتُ ذَاكَ، يُرِيدُونَ والله ما فعلت. وقال الْخَلِيلُ: اللَّهُ لَا تُطْرَحُ الأَلف مِنْ الِاسْمِ إِنَّمَا هُوَ اللَّهُ عَزَّ ذِكْرُهُ عَلَى التَّمَامِ؛
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 467 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da اله maddesi (Halîl b. Ahmed)
إنّ اسم الله الأكبر هو: الم لا إله إل هو وحده. وتقول العرّب: الله ما فعلت ذاكء تریذ: والله ما فعلته. والتاله: التَعنّد. قال رؤية0©: من واسترجَعْسّ من تألهى وقولهم فى الجاهليّة الجَهْلاء: لاو أنت أى له أنت. ويقولون: لا هم اغفر لناء وكره ذلك فى الإسلام وقول" : لاه ابن عم لك لا ما ف الوبقات من العواقب
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed
Mekâyîsü'l-Luğa'da اله maddesi (İbn Fâris)
مزة والكاف والراء أصل واحد، وهو الحفر، قال الخليل: الأكرة حفرة تحفر إلى جنب الغدير والحوض، ليصفو فيها الماء; يقال: تأكرت أكرة. وبذلك سمي الأكار. قال الأخطل: عبدا لعلج من الحصنين أكار قال العامري: وجدت ماء في أكرة في الجبل، وهي نقرة في الصفا قدر القصعة. الهمزة واللام والهاء أصل واحد، وهو التعبد. فالإله الله تعالى، وسمي بذلك لأنه معبود. ويقال: تأله الرجل: إذا تعبد. قال رؤبة: لله در الغانيات المده ... سبحن واسترجعن من تألهي والإلاهة: الشمس، سميت بذلك لأن قوما كانوا يعبدونها. قال الشاعر: فبادرنا الإلاهة أن تؤوبا فأما قولهم في التحير أله يأله فليس من
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 126 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da اله maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
الله: قيل: أصله إله فحذفت همزته، وأدخل عليها الألف واللام، فخص بالباري تعالى، ولتخصصه به قال تعالى: هل تعلم له سميا [مريم/ 65] . وإله جعلوه اسما لكل معبود لهم، وكذا اللات، وسموا الشمس إلاهة 3 لاتخاذهم إياها معبودا. وأله فلان يأله الآلهة: عبد، وقيل: تأله. فالإله على هذا هو المعبود 4 . وقيل: هو من: أله، أي: تحير، وتسميته بذلك إشارة
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 82 — Şamile'de tam madde
اله kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
إِلَـٰهَ (ilahe) — tanrı: 37 kez · إِلَـٰهٌۭ (ilahun) — tanrıdır: 13 kez · إِلَـٰهٍ (ilahin) — ilah: 13 kez · إِلَـٰهًا (ilahen) — bir tanrı: 10 kez · ءَالِهَةًۭ (aliheten) — tanrılar: 7 kez · ءَالِهَتِنَا (alihetina) — tanrılarımız-: 5 kez · أَءِلَـٰهٌۭ (eilahun) — tanrı mı var?: 5 kez · إِلَـٰهًۭا (ilahen) — bir tanrı: 5 kez · إِلَـٰهُكُمْ (ilahukum) — sizin tanrınız: 5 kez · إِلَـٰهٌ (ilahun) — tanrı: 4 kez · ءَالِهَتَكُمْ (alihetekum) — sizin tanrılarınızı: 3 kez · إِلَـٰهِ (ilahi) — tanrısına: 3 kez · ءَالِهَةً (aliheten) — tanrılar: 2 kez · ءَالِهَةًۭ ۖ (aliheten) — tanrılar: 2 kez · ءَالِهَةٌۭ (alihetun) — tanrılar: 2 kez · إِلَـٰهَهُۥ (ilahehu) — tanrı: 2 kez · إِلَـٰهَيْنِ (ilaheyni) — (iki) tanrı: 2 kez · وَإِلَـٰهُكُمْ (ve ilahukum) — Tanrınız: 2 kez · ءَأَـٰلِهَتُنَا (alihetuna) — bizim tanrılarımız mı?: 1 kez · ءَالِهَةً ۖ (aliheten) — tanrılar: 1 kez
اله kökü hangi ayetlerde geçer?
اله kökünün geçtiği 124 ayetin ilk 120 tanesi:
- Bakara Suresi 133. ayet — Yoksa siz, Yakûb'un ölümü anında onun yanında mıydınız? Hani oğullarına: "Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?"…
- Bakara Suresi 163. ayet — Sizin İlâhınız bir tek İlâh'tır. Ondan başka İlâh yoktur. O, Rahmeti Bol ve Kesintisiz Olan'dır.
- Bakara Suresi 255. ayet — Allah: Ondan başka ilâh yoktur. O, sürekli diridir, koruyup gözetendir. Onda ne bir dalgınlık olur ne de Onu bir uyku…
- Ali İmran Suresi 2. ayet — Allah, kendisinden başka ilâh olmayandır. O, Mutlak Diri'dir Varlığı Koruyup Yöneten'dir.
- Ali İmran Suresi 6. ayet — Sizi, rahimlerde dilediği gibi şekillendiren Odur. Ondan başka ilâh yoktur. Mutlak Üstün Olandır En Doğru Hüküm…
- Ali İmran Suresi 18. ayet — Kendisinden başka ilâh olmadığına Allah tanıktır. Melekler ve hakkâniyeti gözeten ilim sahipleri de tanıktırlar ki…
- Ali İmran Suresi 62. ayet — Bunlar, gerçeğin haberleridir. Allah'tan başka ilâh yoktur. Kuşkusuz, Allah, Mutlak Üstün Olan'dır, En İyi Hüküm…
- Nisa Suresi 87. ayet — Kendisinden başka ilâh olmayan Allah, gerçekleşeceği kesin olan Kıyâmet Günü'nde, sizi kesin olarak toplayacaktır…
- Nisa Suresi 171. ayet — Ey Kitâp Ehli! Dininiz hakkında haddi aşmayın. Allah hakkında, gerçek olandan başka bir şey söylemeyin. Allah'ın…
- Maide Suresi 73. ayet — Ant olsun "Allah, üçün üçüncüsüdür." diyenler Kâfir oldular. Oysaki bir tek ilâhtan başka ilâh yoktur. Ve eğer bu…
- Maide Suresi 116. ayet — Allah: "Ey Meryem Oğlu Îsâ! İnsanlara, Allah'tan başka beni ve annemi iki ilâh edinin diye sen mi söyledin?"…
- Enam Suresi 19. ayet — De ki: "Tanıklık yönünden hangi şey daha güvenilirdir?" De ki: "Aramızda tanık Allah'tır. Bu Kur'an; bana, sizi ve…
- Enam Suresi 46. ayet — De ki: "Söyleyin bana! Eğer Allah; işitmenizi ve görmenizi yok etse ve kalbinizi mühürlese, Allah'tan başka hangi ilâh…
- Enam Suresi 74. ayet
- Enam Suresi 102. ayet
- Enam Suresi 106. ayet
- Araf Suresi 59. ayet
- Araf Suresi 65. ayet
- Araf Suresi 73. ayet
- Araf Suresi 85. ayet
- Araf Suresi 127. ayet
- Araf Suresi 138. ayet
- Araf Suresi 140. ayet
- Araf Suresi 158. ayet
- Tevbe Suresi 31. ayet
- Tevbe Suresi 129. ayet
- Yunus Suresi 90. ayet
- Hud Suresi 14. ayet
- Hud Suresi 50. ayet
- Hud Suresi 53. ayet
- Hud Suresi 54. ayet
- Hud Suresi 61. ayet
- Hud Suresi 84. ayet
- Hud Suresi 101. ayet
- Rad Suresi 30. ayet
- İbrahim Suresi 52. ayet
- Hicr Suresi 96. ayet
- Nahl Suresi 2. ayet
- Nahl Suresi 22. ayet
- Nahl Suresi 51. ayet
- İsra Suresi 22. ayet
- İsra Suresi 39. ayet
- İsra Suresi 42. ayet
- Kehf Suresi 14. ayet
- Kehf Suresi 15. ayet
- Kehf Suresi 110. ayet
- Meryem Suresi 46. ayet
- Meryem Suresi 81. ayet
- Taha Suresi 8. ayet
- Taha Suresi 14. ayet
- Taha Suresi 88. ayet
- Taha Suresi 97. ayet
- Taha Suresi 98. ayet
- Enbiya Suresi 21. ayet
- Enbiya Suresi 22. ayet
- Enbiya Suresi 24. ayet
- Enbiya Suresi 25. ayet
- Enbiya Suresi 29. ayet
- Enbiya Suresi 36. ayet
- Enbiya Suresi 43. ayet
- Enbiya Suresi 59. ayet
- Enbiya Suresi 62. ayet
- Enbiya Suresi 68. ayet
- Enbiya Suresi 87. ayet
- Enbiya Suresi 99. ayet
- Enbiya Suresi 108. ayet
- Hac Suresi 34. ayet
- Müminun Suresi 23. ayet
- Müminun Suresi 32. ayet
- Müminun Suresi 91. ayet
- Müminun Suresi 116. ayet
- Müminun Suresi 117. ayet
- Furkan Suresi 3. ayet
- Furkan Suresi 42. ayet
- Furkan Suresi 43. ayet
- Furkan Suresi 68. ayet
- Şuara Suresi 29. ayet
- Şuara Suresi 213. ayet
- Neml Suresi 26. ayet
- Neml Suresi 60. ayet
- Neml Suresi 61. ayet
- Neml Suresi 62. ayet
- Neml Suresi 63. ayet
- Neml Suresi 64. ayet
- Kasas Suresi 38. ayet
- Kasas Suresi 70. ayet
- Kasas Suresi 71. ayet
- Kasas Suresi 72. ayet
- Kasas Suresi 88. ayet
- Ankebut Suresi 46. ayet
- Fatır Suresi 3. ayet
- Yasin Suresi 23. ayet
- Yasin Suresi 74. ayet
- Saffat Suresi 4. ayet
- Saffat Suresi 35. ayet
- Saffat Suresi 36. ayet
- Saffat Suresi 86. ayet
- Saffat Suresi 91. ayet
- Sad Suresi 5. ayet
- Sad Suresi 6. ayet
- Sad Suresi 65. ayet
- Zümer Suresi 6. ayet
- Mümin Suresi 3. ayet
- Mümin Suresi 37. ayet
- Mümin Suresi 62. ayet
- Mümin Suresi 65. ayet
- Fussilet Suresi 6. ayet
- Zuhruf Suresi 45. ayet
- Zuhruf Suresi 58. ayet
- Zuhruf Suresi 84. ayet
- Duhan Suresi 8. ayet
- Casiye Suresi 23. ayet
- Ahkaf Suresi 22. ayet
- Ahkaf Suresi 28. ayet
- Muhammed Suresi 19. ayet
- Kaf Suresi 26. ayet
- Zariyat Suresi 51. ayet
- Tur Suresi 43. ayet
- Haşr Suresi 22. ayet
- Haşr Suresi 23. ayet