نوس (nws) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

نوس (nws) kökü Kuran'da 225 ayette, toplam 241 kez geçer. Temel anlamı: Sallanıp sarkmak, kıpırdamak temel anlamdır. Yemenli kral Zûnüvâs adını omzunda sallanan iki örgüsünden almıştır; insanlar (nâs) da bu maddede anılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Sallanıp sarkmak, kıpırdamak temel anlamdır. Yemenli kral Zûnüvâs adını omzunda sallanan iki örgüsünden almıştır; insanlar (nâs) da bu maddede anılır. • Kuran'da 225 ayette, toplam 241 kez geçer. • Karıştırmayın: نوص (nwS) ayrı köklerdir. • Bakara 2:8 — Kimi insanlar, îmân etmedikleri halde, Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân ettiklerini söylerler. • Bakara 2:13 — Ne zaman onlara, "îmân eden kimseler gibi îmân edin." dense, "Biz, hiç aklı ermeyenler gibi îmân eder miyiz?" derler. İyi bilin ki asıl… • Bakara 2:21 — Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabb'inize kulluk edin ki takvâ sahibi olasınız. • Bakara 2:24 — Eğer bunu yapamazsanız -ki asla yapamayacaksınız- o halde Kâfirler için hazırlanmış, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten korunun. • Bakara 2:44 — İnsanlardan birr olmalarını istiyorsunuz da kendinizi unutuyor musunuz? Oysa Kitâp'ı da okuyorsunuz. Hâlâ aklınızı kullanmayacak mısınız? • Bakara 2:83 — Hani! Bir zaman İsrâîloğulları'ndan, "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin; anne ve babaya, öksüzlere, düşkünlere iyilik yapın; insanlara iyi… • Bakara 2:94 — De ki: "Eğer Allah katında; Âhiret yurdunun, diğer insanların değil de yalnızca size ait olduğunu iddia eden sözünüzde samimi iseniz, o… • Bakara 2:96 — Ve sen, onları, yaşamaya karşı insanların en ihtiraslısı, hatta Allah'a ortak koşanlardan bile daha çok ihtiraslı bulacaksın. Her biri bin… • Bakara 2:102 — Ve onlar, Süleymân'ın sahip olduğu güç konusunda şeytânların uydurdukları şeylere uydular. Oysa Süleymân gerçeğe aykırı bir şey yapmadı… • Bakara 2:124 — Hani! Rabb'i, İbrâhîm'i birtakım kelimeler ile sınamış; o da onları yerine getirmişti. Allah, "Ben seni insanlara önder yapacağım." dedi… • Bakara 2:125 — Hani Biz, Beyt'i insanlar için toplanma yeri ve güvenli bir yer kıldık. "İbrâhîm'in makamından kendinize bir musallen yeri edinin." dedik… • Bakara 2:142 — İnsanlardan, birtakım sufehâ: "Daha önce yöneldiğiniz kıbleden sizi çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Batı da Allah'ındır. O, hak… • Bakara 2:143 — Ve böylece, sizi vasat bir toplum yaptık ki insanlara karşı gerçeğin tanıkları olasınız; elçi de sizin üzerinizde tanık olsun. Senin… • Bakara 2:150 — Her nereden çıkarsan çık, yüzünü Mescid-i Harâm tarafına çevir. Siz de nerede olursanız olun, yüzünüzü o tarafa çevirin. Zâlimler hariç… • Bakara 2:159 — Bizim indirdiğimiz açık ve kesin bilgi ve hidâyeti; insanlara Kitâp'ta açıkça gösterdikten sonra, onları gizleyenler var ya! Onlara hem… • Bakara 2:161 — Kâfir olup da kâfir olarak ölen kimselere gelince; işte, Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların lâneti onların üzerinedir. • Bakara 2:164 — Göklerin ve yerin yaradılışında, gece ile gündüzün birbirlerini ardı sıra takip etmesinde; insanların yararlanmaları için denizde yüzen… • Bakara 2:165 — Bazı insanlar, Allah'ın yanı sıra başka varlıkları Ona denk tutarlar ve onları Allah'ı sever gibi severler. Îmân Edenlerin, Allah'ı… • Bakara 2:168 — Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan şeylerin helâl olanların tayyib olanlarından yiyin. Şeytânın izinden gitmeyin, çünkü o sizin apaçık…

نوس kökü ne anlama gelir?

Sallanıp sarkmak, kıpırdamak temel anlamdır. Yemenli kral Zûnüvâs adını omzunda sallanan iki örgüsünden almıştır; insanlar (nâs) da bu maddede anılır.

نوس (nws) kökü Kuran'da 225 ayette, toplam 241 kez geçer.

نوس kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Sallanma, sarkıp kıpırdama (Mekâyîsü'l-Luğa)

أصل يدل على اضطراب وتذبذب

Sarkarak kıpırdamak (Lisânü'l-Arab)

تحرك وتذبذب متدليا

İnsanlar (nâs); aslı enâs (Kitâbu'l-Ayn)

وأصل الناس: أناس

Yemen hükümdarı Zûnüvâs; sallanan iki perçemi yüzünden (Lisânü'l-Arab)

وذو نواس: ملك من أذواء اليمن

Lisânü'l-Arab'da نوس maddesi (İbn Manzûr)

نوس: الناسُ: قَدْ يَكُونُ مِنَ الإِنس وَمِنِ الجِنِّ، وأَصله أَناس فَخُفِّفَ وَلَمْ يَجْعَلُوا الأَلف وَاللَّامَ فِيهِ عِوَضًا مِنَ الْهَمْزَةِ الْمَحْذُوفَةِ، لأَنه لَوْ كَانَ كَذَلِكَ لَمَا اجْتَمَعَ مَعَ المعوَّض مِنْهُ فِي قَوْلِ الشَّاعِرِ: / إِنَّ المَنايا يَطَّلِعْنَ ... عَلَى الأُناسِ الآمِنينا / والنَّوْس: تَذَبْذُبُ الشَّيْءِ. ناسَ الشيءُ يَنوسُ نَوْساً ونَوَساناً: تَحَرَّكَ وتَذَبْذَبَ متَدَلِّياً. وَقِيلَ لِبَعْضِ مُلُوكِ حِمْيَر: ذُو نُواس لضَفِيرَتَيْن كَانَتَا تَنوسان عَلَى عاتِقَيْه. وَذُو نُواس: مَلِكٌ مِنْ أَذْواء الْيَمَنِ سُمِّيَ بِذَلِكَ لذُؤَابَتَين كَانَتَا تَنُوسَان عَلَى ظَهْرِهِ. ونَاسَ نَوْسا: تَدَلَّى وَاضْطَرَبَ وأَنَاسَهُ هُوَ. وَفِي حَدِيثِ أُمِّ زَرْعٍ ووصْفِها زَوْجَها: مَلأَ مِنْ شَحْمٍ عَضُدَيَّ، وأَنَاس مِنْ حُلِيٍّ أُذُنيَ؛ أَرادت أَنه حَلَّى أُذنيها قِرَطَةً وشُنوفاً تَنوس بأُذنيها. وَيُقَالُ للغُصْن الدَّقِيقِ إِذا هَبَّتْ بِهِ الرِّيحُ فهزَّته: فَهُوَ يَنوس ويَنوع، وَقَدْ تَنَوَّسَ وتَنَوَّع وَكَثُرَ نَوَسانُه. وَفِي حَدِيثِ عُمَرَ، رَضِيَ اللَّه عنه: مَرَّ عَلَيْهِ رجلٌ وَعَلَيْهِ إِزارٌ يَجُرُّه فقَطع مَا فَوْقَ الْكَعْبَيْنِ فكأَني أَنظر إِلى الْخُيُوطِ نائِسَةً عَلَى كَعْبَيْهِ / أَي متدلِّية مُتَحَرِّكَةً؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ الْعَبَّاسِ: وضَفِيرَتاه تَنوسان عَلَى رأْسه. / وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ: دخلتُ على حَفْصَةَ ونَوَساتُها تَنْطُف / أَي ذوائِبها تَقْطُر مَاءً، فسمَّى الذَّوائِبَ نَوَسات لأَنها تَتَحَرَّكُ كَثِيرًا، ونُسْتُ الإِبلَ أَنُوسُها نَوْساً: سُقْتُها. وَرَجُلٌ نَوَّاسٌ، بِالتَّشْدِيدِ، إِذا اضْطرب وَاسْتَرْخَى، وناسَ لُعابُه سالَ فَاضْطَرَبَ. والنُّواس: مَا تَعَلَّقَ مِنَ السَّقْفِ. ونُواس العَنْكبوت: نَسْجه لِاضْطِرَابِهِ. والنُّواسِيُّ: ضَرْبٌ مِنَ العِنَب أَبيض مُدَوَّرُ الْحَبِّ مُتَشَلْشِلُ الْعَنَاقِيدِ طَوِيلُهَا مُضْطَرِبُهَا، قَالَ: وَلَا أَدري إِلى أَي شَيْءٍ نُسِبَ إِلا أَن يَكُونَ مِمَّا نُسِبَ إِلى نَفْسِهِ كدَوَّارِ ودَوَّاريٍّ، وإِن لَمْ يُسْمَعِ النُّواس هَاهُنَا، ونَوَّسَ بِالْمَكَانِ: أَقام. والنَّاوُوسُ: مَقَابِرُ النَّصَارَى، إِن كَانَ عَرَبِيًّا فَهُوَ فاعُولٌ مِنْهُ. والنَّوَّاسُ: اسْمٌ. والناسُ: اسْمُ قَيْسِ بْنِ عَيْلان، وَاسْمُهُ النَّاسُ[[. قوله [واسمه الناس] يروى بالوصل وبالقطع كما في حاشية الصحاح انتهى شارح القاموس.]] بْنُ مُضَر بْنِ نِزار، وأَخوه إِلْياس بن مضر، بالياء.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 6, s. 245 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da نوس maddesi (Halîl b. Ahmed)

أى يسأل فى قصعة قصعةٍ وحوها. والصخناة برّزن فعْلاة إذا ذهب عنها الهاء دحلها صحا (صحى): الصحو: ذهاب الغيم تقول: السماء صحو واليوم يوم صحوء وأَصّحّت السّماء فهى مُصحيّة ويومٌ مُصْح. والصّخحو: ذهاب السكر وترك الصّبا الباطلء صحا الرَّحُلٌء وصحا قلبّهُ يَصْحُو. قال():

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da نوس maddesi (İbn Fâris)

النون والواو والسين أصل يدل على اضطراب وتذبذب. وناس الشيء: تذبذب، ينوس. وسمي أبو نواس لذؤابتين له كانتا تنوسان. ويقولون: نست الإبل: سقتها.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 369 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da نوس maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الناس قيل: أصله أناس، فحذف فاؤه لما أدخل عليه الألف واللام، وقيل: قلب من نسي، وأصله إنسيان على إفعلان، وقيل: أصله من: ناس ينوس: إذا اضطرب، ونست الإبل: سقتها، وقيل: ذو نواس: ملك كان ينوس على ظهره ذؤابة فسمي بذلك، وتصغيره على هذا نويس. قال تعالى: قل أعوذ برب الناس [الناس/ 1] [والناس قد يذكر ويراد به الفضلاء دون من يتناوله اسم الناس تجوزا، وذلك إذا اعتبر معنى الإنسانية، وهو وجود العقل، والذكر، وسائر الأخلاق الحميدة، والمعاني المختصة به، فإن كل شيء عدم فعله المختص به لا يكاد يستحق اسمه كاليد، فإنها إذا عدمت فعلها الخاص بها فإطلاق اليد عليها كإطلاقها على يد السرير ورجله، فقوله: آمنوا كما آمن الناس [البقرة/ 13] أي: كما يفعل من وجد فيه معنى الإنسانية، ولم يقصد بالإنسان عينا واحدا بل قصد المعنى، وكذا قوله: أم يحسدون الناس [النساء/ 54] أي: من وجد فيه معنى الإنسانية أي إنسان كان، وربما قصد به النوع كما هو، وعلى هذا قوله: أم يحسدون الناس 1 2 .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 828 — Şamile'de tam madde

نوس kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

ٱلنَّاسِ (n-nasi) — insanların: 84 kez · ٱلنَّاسَ (n-nase) — insanlara: 47 kez · ٱلنَّاسُ (n-nasu) — insanlar: 42 kez · لِلنَّاسِ (linnasi) — insanlara: 36 kez · لِّلنَّاسِ (linnasi) — insanlara: 10 kez · وَٱلنَّاسِ (ve nnasi) — ve insanların: 5 kez · ٱلنَّاسِ ۗ (n-nasi) — insanlar-: 3 kez · ٱلنَّاسِ ۚ (n-nasi) — insanlar: 3 kez · ٱلنَّاسِ ۖ (n-nasi) — insanlar-: 2 kez · بِٱلنَّاسِ (bin-nasi) — insanlara: 2 kez · لِّلنَّاسِ ۖ (linnasi) — insanlara: 2 kez · ٱلنَّاسَ ۖ (n-nase) — insanları: 1 kez · بِٱلنَّاسِ ۚ (bin-nasi) — insanları: 1 kez · لِلنَّاسِ ۖ (linnasi) — insanlara: 1 kez · لِلنَّاسِ ۗ (linnasi) — insanlara: 1 kez · لِّلنَّاسِ ۗ (linnasi) — insanlara: 1 kez

نوس kökü hangi ayetlerde geçer?

نوس kökünün geçtiği 225 ayetin ilk 120 tanesi: